Bảo Ngọc là nhà thơ nổi tiếng có duyên viết cho thiếu nhi, nhiều tác phẩm được chọn vào sách giáo khoa. Thế nhưng khi đi vào sâu vào bản ngã và tình yêu lứa đôi, đặc biệt thể hiện bằng thơ 1-2-3, Bảo Ngọc vẫn cho thấy một năng lực sáng tạo đầy bất ngờ.
Tập thơ mới Trong cơn mê của lửa do NXB Hội Nhà văn ấn hành 2025 là tác phẩm thứ 7 của Bảo Ngọc. Trong lời đầu sách, nhà thơ Trần Đăng Khoa nhận định: “May thay, trong cái khuôn tưởng chừng chật hẹp của thơ 1-2-3, người thưởng thức vẫn không thấy bị tẻ nhạt, nhàm chán với tập thơ Trong cơn mê của lửa”.
Sau đây là tâm tình của nhà thơ Bảo Ngọc về tác phẩm mới của mình.
Tôi xin bày tỏ niềm biết ơn chân thành vì bạn đã cầm trên tay tập thơ “Trong cơn mê của lửa”.
Tôi cũng xin được bày tỏ niềm biết ơn sâu sắc tới “Người khai mở thơ 1-2-3” – nhà thơ Phan Hoàng, bởi vì, không có Thơ 1-2-3, tôi đã không tìm thấy những mảnh ghép còn ẩn rất kỹ ở những góc lặng của hồn mình.
Cảm ơn họa sĩ Nguyễn Doãn Sơn – người bạn sống bên tôi đã dành tặng những bức họa ấn tượng. Và cảm ơn những người tri kỷ đã hiện diện thầm lặng trong tập thơ này.
Khi bắt đầu ý thức về nghề viết, tôi đã chọn lối viết giản dị theo trực cảm: Đọc Văn – thấy Người, như cách tôi bày tỏ:
“Ta hóa làm chiếc cốc
Tự làm rỗng tâm mình
Mỗi ban mai gõ cửa
Lại đựng đầy bình minh”
Thế rồi, tôi bị dẫn dụ bởi sự mới mẻ của Thơ 1-2-3. Có lúc cuốn theo mạch thơ này, tôi từng miên man nghĩ, đó là những bậc thang để ta lần theo dấu hồn mình. Đi lên, chạm tới cái tận cùng của biết, cũng là tận cùng của khát vọng. Nhưng “càng đi sâu càng thấy lạnh” – lời cụ Hoài Thanh cứ ám ảnh mãi không thôi. Và rồi, chạm đến tận cùng của khao khát cũng là lúc cảm được tận cùng cô đơn. Cho đến khi ta đủ vững chãi lựa chọn sự cô độc như một cách lựa chọn tĩnh lặng, để cả thân và tâm có thể về lại chốn KHÔNG, như về lại mảnh bụi của xưa cũ hình hài…
Tôi đã viết một số bài thơ 1-2-3 trong mạch cảm hứng như đang cơn mộng mà một điều gì đó vừa lóe lên cho mình “chớp” lấy. Cũng có lúc tôi viết trong cảm thức của kẻ ngồi tĩnh lặng, đối thoại với một ai đó hiện ra trong tâm tưởng. Có khi là đối thoại với chính mình hoặc với thế giới rộng lớn để chạm đến khoảnh khắc bừng nhận ra sự kết nối của Bản thể cùng Vũ trụ.
Chọn thể thơ 1-2-3, tôi cũng chọn cấu trúc tập thơ mà cả chữ và số đều tương ứng theo bậc thang 1-2-3:
Phần LẶNG: 17 bài.
Phần BẢN THỂ: 18 bài.
Phần YÊU VÀ MỘNG:19 bài.
Ban đầu tôi rất băn khoăn không biết mình nên sắp xếp thế nào:
Nếu YÊU VÀ MỘNG lên đầu và LẶNG sau cùng là sự bày tỏ một tư duy thuận chiều: Con người sinh ra trong cuộc đời, tìm kiếm tình yêu, tìm kiếm câu trả lời quan trọng của đời mình cho đến khi chạm đến sự tĩnh lặng của tâm hồn.
Còn nếu LẶNG nằm ở đầu tập thơ, phần cuối mới là YÊU VÀ MỘNG thì sẽ thuận theo tư duy bậc thang 1-2-3 ở số chữ và số những bài thơ tương ứng.
Nhưng một sự mách bảo đã gõ cửa. Tôi bình thản sắp xếp các bài thơ theo sự chỉ dẫn của cảm thức. Bạn có thể đọc xuôi từ đầu tập thơ đến bài cuối cùng của từng phần. Bạn cũng có thể đọc ngược từ cuối tập thơ hoặc chọn bất kể một trang ngẫu hứng. Bởi xét đến cùng, điều cốt yếu không phải ở chỗ những bậc thang 1-2-3 sẽ đưa tôi hay bạn đọc về đâu. Từng mảnh hồn, từng khoảnh khắc trong thơ, tôi đã sống trọn vẹn. Sự tỉnh thức cũng từ cơn mê. Và trong cơn mê đã mang cả hạt giống của tỉnh thức rồi!
Khi cầm một cuốn sách, tôi luôn háo hức vừa đọc vừa hình dung mình đang trò chuyện cùng một người bạn mới. Cũng niềm háo hức ấy, tôi mang một góc hồn tôi – qua tập thơ này – từng mảnh ghép với sự tương hỗ giữa thơ và họa – đến với bạn đọc của mình. Mỗi bài trong tập thơ có một ý nghĩa nào đó với bạn hay không, điều ấy không phụ thuộc vào tôi nữa. Tuy nhiên tôi vẫn mong nhận được ít nhất một nụ cười, một sự đồng cảm, cho dù chỉ trong im lặng!
Hà Nội 2024 – khi mùa đông ngang qua!
BẢO NGỌC
