Bão số 3 – Yagi là cơn bão mạnh nhất trong vòng 30 năm qua trên khu vực Biển Đông. Sáng 8.9, sau khi bão giảm nhẹ trở thành áp thấp nhiệt đới và di chuyển ra ngoài lãnh thổ Việt Nam, nỗi bàng hoàng, lo lắng vẫn còn hằn trên gương mặt người dân vùng bão.
Tai họa liên tục ập đến. Sau bão là lũ quét, sạt lở đất. Lũ lên nhanh trên sông Hồng, sông Thao và nhiều dòng sông ở đồng bằng Bắc bộ và miền núi phía Bắc. Rồi những vụ sạt lở đất kinh hoàng ở Lào Cai, Cao Bằng, Hà Giang, Yên Bái… Hơn 300 người dân không may thiệt mạng và mất tích. Nỗi đau quá lớn. Nỗi đau quặn thắt trái tim người! Cầu Phong Châu sập trước lưỡi rìu lũ cuốn. Ngoại thành Hà Nội, đê chênh vênh muốn vỡ. Nội thành Hà Nội nước ngập nhiều khu phố, nhiều căn nhà.
Cách đây mấy hôm, cơn bão số 3 có sức tàn phá nặng nề đã làm gần 200 người bị thương; 25 tàu xi-măng và tàu gỗ loại nhỏ bị chìm tại nơi neo đậu ở Quảng Ninh. Các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Bình, Hải Dương, Hà Nội bị mất điện, mất liên lạc trên diện rộng. Thời gian lưu bão dài, gió giật mạnh, lên đến cấp 12-14 đã làm hơn 3.200 ngôi nhà ở bị hư hỏng; nhiều cửa hàng, trụ sở, trường học bị tốc mái, hư hỏng. Hình ảnh gây choáng nhất là cột viễn thông bị gãy đổ, cây xanh đô thị bị bật gốc, gãy đổ khiến cho nhiều tuyến đường đến nay vẫn còn ách tắc.
Là khu vực kinh tế trọng điểm nông nghiệp, bà con nông dân các tỉnh Thái Bình, Hải Phòng, Hải Dương Nam Định, Hưng Yên, Hà Nam, Bắc Ninh… đã bị hư hại, ngập lụt hàng trăm nghìn ha lúa, hoa màu, hàng nghìn lồng bè nuôi trong thủy, hải sản. Thiệt hại kinh tế đến nay vẫn chưa thể thống kê chính xác.
Trong gian nan đối mặt với giặc thủy một lần nữa sáng lên tinh thần, ý chí của người dân đất Việt. Cả hệ thống chính trị đã vào cuộc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thường xuyên quan tâm, chỉ đạo sâu sát. Thủ tướng Phạm Minh Chính liên tục ban hành 3 Công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung ứng phó bão số 3 và mưa lũ sau bão. Tập trung ưu tiên bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho người dân và nhà nước. Chính phủ đã lập Sở chỉ huy tiền phương tại Hải Phòng do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trong vai trò “Tư lệnh” cùng các đồng chí lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo kịp thời, cả về những giải pháp ứng cứu cơ bản và những tình huống cụ thể để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại. Tư tưởng nổi bật, cũng là mệnh lệnh là: thực hiện phương châm bốn tại chỗ: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ; dừng mọi hoạt động không cần thiết để tập trung chống bão.
Khi lũ lụt ập về, Thủ tướng trực tiếp lên với rốn lũ Bắc Giang, lội nước sâu, hỏi chuyện, chia sẻ động viên người dân. Rồi sau đó họp trực tuyến với các địa phương, các bộ ngành liên quan, chỉ đạo, giải quyết cụ thể những việc cấp bách. Các Phó Thủ tướng cùng nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đến ngay những vùng lụt nguy cấp nhất để chỉ đạo, thăm hỏi, dân.
Rất nhiều hình ảnh sáng đẹp của cán bộ chiến sĩ quân đội, công an, bất chấp nguy hiểm giúp dân chạy bão, trú bão, sơ tán khỏi những nơi nguy hiểm, hai cán bộ quân đội, công an đã anh dũng hi sinh; các y bác sĩ trắng đêm tận tình cứu chữa người bị thương; những người thợ điện, công nhân môi trường đô thị kịp thời đến hiện trường sửa chữa đường dây, cưa cắt cây đổ thông đường; các phóng viên báo chí xuyên mưa gió đến tận vùng tâm bão để ghi hình, viết tin bài, v.v.. Nhờ cảnh báo sớm, chủ động phòng chống bão nên đã giảm đáng kể thiệt hại về người.
Cảm động biết bao đồng bào miền Nam thân yêu thức trắng đêm quyên góp gạo, lương khô, mì tôm, quần áo… thức trắng đêm gói bánh tét gửi ra cho bà con vùng lũ miền Bắc. Trong lúc hoạn nạn, người dân Thủ đô và các tỉnh xảy ra bão lớn đã thể hiện tình thương yêu, sẵn sàng chia sẻ khó khăn, mất mát. Ở Hà Nội có những gia đình không chỉ dùng nhà riêng giúp đỡ người cần tránh bão mà còn bỏ tiền thuê taxi cho mọi người đến trú tại nhà mình. Có gia đình ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, dành cả căn hộ chung cư rộng 100 mét vuông cho hàng chục người cơ nhỡ đến ở.
Vấn đề trọng tâm sau khi bão tan là nhanh chóng khắc phục hậu quả. Lúc này hoàn lưu của bão còn diễn biến rất phức tạp, gây mưa lớn, nguy cơ lũ lụt, sạt lở đất, nhất là ở các tỉnh phía bắc. Thủ tướng Chính phủ nêu rõ 5 yêu cầu: Một, tập trung cao độ cho việc cứu người, rà soát, tìm kiếm người mất tích, cứu chữa những người bị thương; hai, không để người dân nào thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu chỗ ở, không có nơi nương tựa, không để học sinh thiếu lớp, thiếu trường; ba, khắc phục các sự cố về điện, nước, viễn thông và các lĩnh vực khác để phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, sản xuất kinh doanh và đời sống người dân; bốn, thống kê thiệt hại chính xác, khách quan để có giải pháp khắc phục phù hợp, hiệu quả, kịp thời; năm, ứng phó hậu quả hoàn lưu bão như lũ ống, lũ quét, sạt lở.
Cơn bão Yagi và lũ lụt kinh hoàng trên diện rộng- “bão lũ năm Giáp Thìn” – rồi sẽ qua đi! Phía trước còn rất nhiều công việc thử thách bản lĩnh, trí tuệ người Việt anh hùng, nhân nghĩa. Sự nóng lên của trái đất, sự biến đổi khí hậu sẽ khiến cho thiên tai ngày càng nặng nề. Chủ động để ứng phó, để chiến thắng. Đoàn kết, “nhất hô bá ứng”, thương người như thể thương thân là truyền thống và cũng là kinh nghiệm không bao giờ cũ của người dân đất Việt.
HẢI ĐƯỜNG
