Tác giả Phạm Phương Liên sinh năm 1990 tại Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành văn khoa tại Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, chị về làm việc tại Hà Nội. Là người yêu trẻ, luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công việc giáo dục trẻ thơ, chị đã học và tốt nghiệp cử nhân khoa học giáo dục tiểu học tại Trường Đại học Sư phạm 2 Hà Nội. Hiện chị là Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tô Hiến Thành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội và đang theo học tại Khoa Đào tạo sau đại học của Trường Đại học Sư phạm 2 Hà Nội với đề tài Văn học thiếu nhi. Một số tác phẩm truyện đồng thoại dành cho thiếu nhi của chị đã được đăng tải trên một số báo và tạp chí đanh cho thiếu nhi. Xin trân trọng giới thiệu tản văn Em Dại của Phạm Phương Liên cùng bạn đọc.
Chiều nay, trên đường đi làm về, khi dừng xe chờ đèn đỏ ở ngã tư, tôi bất giác nhìn thấy một chàng trai khoảng ngoài ba mươi tuổi, dáng cao gầy, mái tóc đen mỏng manh theo gió lay động, lưng khoác chiếc ba lô bạc màu. Có lẽ, cậu cũng vừa rời một văn phòng hay một công ty nào đó, vội vã trở về nhà sau một ngày làm việc dài. Giữa cái nóng oi bức đầu hè, giữa tiếng còi xe inh ỏi, tiếng trò chuyện rì rào của dòng người hối hả hòa vào lớp bụi mờ lơ lửng trong không trung, tôi bỗng thấy lòng trĩu nặng.
Bất giác, tôi tự hỏi… hơn hai mươi năm qua, đã bao nhiêu lần tôi vô thức tìm kiếm bóng dáng em trai mình giữa những cậu thanh niên xa lạ như thế?
Tháng Tư năm nay cũng giống như tháng Tư năm ấy – mùa hè đến sớm hơn, nắng vàng rực rỡ mà gay gắt đến ngột ngạt. Không khí hầm hập như muốn nuốt chửng vạn vật. Những cơn gió hanh hao thổi qua cánh đồng khô cháy, xuyên qua từng xóm làng yên ả, cuốn theo hơi nóng hầm hập từ mặt đường bỏng rát. Ngoài vườn, lá cây im lìm, không buồn xào xạc, như thể cả thiên nhiên cũng đang nín lặng để báo hiệu một điều gì đó chẳng lành.
Hôm ấy là một buổi chiều Chủ nhật oi nồng, cả nhà tôi quây quần trong gian nhà nhỏ, mắt chăm chú vào màn hình chiếc tivi cũ đang phát chương trình “Văn nghệ Chủ Nhật”. Tiếng hát rộn ràng, tiếng vỗ tay dội lại trong gian nhà chật chội, nhưng chẳng ai biết rằng, ngay lúc ấy, một biến cố đã lặng lẽ trườn đến, như một con sóng ngầm âm thầm cuốn trôi tất cả mọi sự bình yên.
Đột nhiên, có tiếng dép chạy lẹp kẹp gấp gáp ngoài ngõ vào đến sân, rồi một người đàn ông trung niên trong làng lao vào, hơi thở dồn dập: “Cháu nó… bị đuối nước… nhanh lên!”
Mẹ tôi giật mình đánh rơi chiếc quạt nan trên tay, mắt trân trối nhìn người đàn ông vừa chạy đến. Bố tôi lặng đi trong thoáng chốc, rồi như chợt hiểu ra điều gì đó, ông bật dậy, lao ra sân như một cơn gió. Cả nhà tôi như bừng tỉnh khỏi cơn mơ dữ, tiếng khóc của mẹ vang lên, hòa vào tiếng chân người vội vã. Tôi chạy theo bố mẹ, tim đập rộn trong lồng ngực, nhưng không ai nói gì, không ai dám mở miệng gọi tên em.
Khi đến bến sông, tôi thấy chú thím tôi đang quỳ sụp bên mép nước, hai tay ôm chặt một thân hình nhỏ bé. Em tôi đó. Em nằm trong lòng bố. Nhưng kỳ lạ thay, em không nói, không cười, không chạy ùa vào ôm tôi như mọi khi. Đôi môi em tím tái, đôi bàn tay nhỏ bé buông thõng, những ngón tay gầy guộc vẫn còn vương chút bùn non. Những giọt nước nhỏ xuống từ mái tóc ướt sũng của em, lách tách rơi trên mặt sông. Tôi đứng lặng, bàn tay siết chặt gấu áo, muốn gọi gọi em mà cổ họng nghẹn cứng.
Cả bến sông im phắc. Chỉ có tiếng nấc nghẹn của mẹ, của thím tôi, tiếng gió vô tình quét qua mặt nước phẳng lặng. Bố tôi quỳ xuống, bàn tay chai sạn run run khẽ vuốt mắt cho em.
Chiều muộn hôm ấy, đám tang của em diễn ra vội vàng. Người ta bảo trẻ con mất thì không nên để lâu, sợ hồn vương vấn không đành rời đi. Nhưng nào có ai hiểu được rằng, người ở lại mới là những kẻ mãi mãi mắc kẹt trong nỗi đau không nguôi. Tôi không nhớ rõ ngày hôm ấy đã trôi qua thế nào. Chỉ biết rằng, từ giây phút đó, thế giới của gia đình tôi vĩnh viễn mất đi một khoảng trời bình yên.
Cuối năm học ấy, cô giáo chủ nhiệm của em nói với mẹ tôi rằng, em có giấy khen học sinh giỏi. Một tờ giấy khen với nét chữ ngay ngắn, xinh tươi em đã rất cố gắng để có được vậy mà giờ đây em mãi mãi chẳng thể nào chạm vào nó. Cô giáo không dám đưa cho chú thím tôi. Bởi vì… có lẽ, cô sợ rằng ngay cả một mảnh giấy mỏng manh kia cũng có thể khiến vết thương lòng họ thêm một lần rớm máu. Năm ấy tôi cũng được giấy khen. Lúc cầm tờ giấy khen ấy trên tay, tôi không khỏi nghĩ đến dáng vẻ háo hức của em mỗi lần khoe được điểm cao.
– Chị ơi, lần này em giỏi hơn rồi nhé!
Giọng nói líu ríu như chim non trên cành và nụ cười lém lỉnh ấy như còn vương vấn đâu đây.
Từ ngày em mất, bà nội dặn cả nhà không ai được gọi tên thật của em nữa, chỉ được gọi là “Em Dại”. Cái tên ấy vừa chan chứa yêu thương, vừa chất đầy trách móc. Tôi cũng không biết bà có trách em vì đã dại dột nghe theo lời rủ rê của bạn bè, chạy ra bến sông vắng chơi đùa hay không. Hay có lẽ, nỗi đau quá lớn khiến bà chẳng đủ can đảm để gọi tên em thêm một lần nào nữa.
Những ngày sau đó, ngõ nhà chú thím tôi trầm mặc, nặng nề như bầu trời trước cơn giông. Mãi về sau, tôi vẫn không thể quên hình ảnh mùa mưa ngâu năm ấy. Khi từng giọt nước mưa nặng nề lộp bộp rơi trên mái ngói cũ, rồi chảy thành dòng trên bậc cửa. Tôi đi ngang qua nhà, thấy thím tôi ngồi lặng lẽ bên hiên, đôi mắt vô hồn nhìn xa xăm về phía bến sông. Trên tay thím, chiếc áo nhỏ bé của em vẫn còn đó. Những ngón tay gầy guộc khe khẽ vuốt ve lớp vải bạc màu, đôi vai gầy của thím khẽ run lên.
Tôi bỗng sợ tháng Tư. Sợ những cơn gió nóng bỏng rát như ngày hôm ấy. Sợ những ngày Chủ Nhật trống trải, nơi ký ức cứ ùa về mà chẳng hề báo trước. Nếu còn sống, bây giờ em tôi có lẽ cũng như cậu thanh niên tôi mới gặp lúc chiều kia. Tôi tự hỏi, em sẽ trông như thế nào? Có cao lớn, rắn rỏi hơn không? Có còn thích đá bóng, thích bắn bi như ngày xưa nữa hay không? Nhưng tất cả chỉ là những câu hỏi không lời đáp.
Em tôi đã dừng lại mãi mãi ở tuổi lên mười, ở mùa hè năm ấy, trong một buổi chiều tháng Tư đầy nắng.
Có những mất mát, dù thời gian có dài đến đâu cũng không thể làm nguôi ngoai. Và có những người, dù năm tháng có đẩy họ mãi lùi lại về phía quá khứ xa xôi, vẫn luôn ở lại trong tim ta – bằng một cách nào đó, trong những cơn mưa ngâu rả rích, trong làn khói hương nghi ngút bay lên rồi dần tan vào không trung…
PHẠM PHƯƠNG LIÊN
