Trong ký ức của tôi, hình ảnh luỹ tre làng luôn có một vị trí đặc biệt. Đó là những hàng tre xanh mướt, thẳng tắp như những người lính đứng gác, trấn yên bản làng. Luỹ tre xanh không chỉ là biểu tượng sức sống mãnh liệt của quê hương mà còn mang trong mình biết bao kỷ niệm, gắn bó cùng hơi thở, nhịp sống của con người nơi thôn quê.
Khi tôi còn nhỏ, mỗi lần về quê, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt tôi chính là những hàng tre xanh rì đứng ngay ngắn dọc hai bên đường làng. Chúng như những người bạn thân thuộc chào đón tôi với những tán lá xào xạc trong gió, đem đến cảm giác mát rượi dưới bóng tre. Những buổi chiều hè, tôi thường cùng lũ bạn kéo nhau ra bờ tre, nghe tiếng chim hót líu lo và cùng nhau đuổi bắt ve sầu. Luỹ tre làng không chỉ là nơi tránh trú cho chúng tôi khỏi cái nắng gắt, mà còn là nơi lưu giữ những niềm vui tuổi thơ hồn nhiên, vô tư.
Cây tre còn được coi là biểu tượng của tính cách người Việt cần cù, chịu khó và đoàn kết. Với độ dẻo dai, bền bỉ, trong khó khăn lại càng vươn lên mạnh mẽ, chính là nét đẹp văn hoá mà nhân dân Việt Nam gìn giữ qua bao thế hệ. Chính vì thế mà trong bài thơ Tre Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Duy đã viết: “…Ở đâu tre cũng xanh tươi/Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu… ; Năm qua đi, tháng qua đi/Tre già măng mọc có gì lạ đâu”. Không những thế, nó còn hiện diện trong những bài ca dao, tục ngữ, câu chuyện kể của ông bà như là một phần thiêng liêng của quê hương.
Luỹ tre làng cũng chứng kiến bao đổi thay của làng quê. Trong những năm tháng chiến tranh, luỹ tre không chỉ là nơi ẩn trú an toàn, mà còn là nơi ghi dấu sự hy sinh của biết bao chiến sĩ, người dân vô tội. Những tán tre giúp che giấu bộ đội, bảo vệ gia đình trong những cơn nguy biến. Tre còn được sử dụng để làm vũ khí trong kháng chiến, trở thành biểu tượng của sức mạnh và lòng kiên trung. Trong bài thơ Đất nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã khẳng định: “… Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc”.
Thế nhưng, luỹ tre không chỉ mang trong mình những ký ức đau thương mà nó còn là minh chứng cho đời sống bình dị và ấm áp của người dân quê. Những đêm trăng sáng, cả xóm lại quây quần bên luỹ tre đầu làng, cùng nhau thưởng trăng, uống trà, kể chuyện xa xưa thật ấm cúng, thân mật biết bao.
Ngày nay, cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội hiện đại, hình ảnh luỹ tre làng dần biến đổi. Những ngôi nhà cao tầng, những tuyến đường được mở rộng, dường như đang dần xóa dần đi hình ảnh quen thuộc của làng quê. Nhiều cây tre đã bị chặt phá, và những luỹ tre xanh trước đây giờ chỉ còn là ký ức trong tâm trí của những thế hệ lớn lên ở nông thôn. Tôi vẫn ao ước một ngày nào đó được trở về với những ngày tháng bình yên đó, nơi mà luỹ tre sinh ra biết bao kỷ niệm đẹp đẽ, kiêu hãnh, tự hào.
ĐÀO VĂN HẬU
