Thơ 1-2-3 Đặng Bá Tiến: Căng mắt nhìn quanh, nào đâu bóng đại ngàn?!

Tây Nguyên đại ngàn// Vẫn véo von mỗi ngày trong thơ ca âm nhạc/ như mặc định tư duy, như từ khóa giữa hồn người// Tôi đứng giữa nơi người ta véo von những lời hoa mỹ/ tháng ba nắng bỏng da, lau lách cháy vàng/ căng mắt nhìn quanh, nào đâu bóng đại ngàn?!

 

Thơ 1-2-3 mỗi bài thơ là chỉnh thể độc lập gồm 3 đoạn, 6 câu.

Đoạn 1 chỉ có 1 câu gồm tối đa 11 chữ, đồng thời cũng là tên bài thơ, nhằm tránh trùng lắp tên những bài thơ đã xuất hiện.

Đoạn 2 có 2 câu, với mỗi câu tối đa 12 chữ. Còn đoạn 3 có 3 câu, với mỗi câu tối đa 13 chữ.

Chữ càng tinh lọc càng đa nghĩa càng giá trị.

Đề tài Thơ 1-2-3 hoàn toàn tự do, nội dung chủ yếu đi từ ngoại cảnh dần vào chiều sâu nội tâm tác giả muốn biểu hiện.

Đặc biệt khuyến khích tính độc lập từng câu thơ trong mối tương quan toàn bài, đồng thời giữa câu 1 và câu 6 có tính hô ứng để nội dung bài thơ chặt chẽ, thống nhất trong một không gian thẩm mỹ riêng biệt.

Không khuyến khích biến thể các loại thơ truyền thống: lục bát, song thất lục bát, tứ tuyệt, ngũ ngôn, lục ngôn, thất ngôn… thành Thơ 1-2-3.

 

Vườn quốc gia tôi thấy từ xa

 

Lớp lớp màu xanh thật thà, quyến rũ

ngỡ vào vườn sẽ gặp đại ngàn thời Đam San, Xinh Nhã

 

Tôi đâu ngờ nắng ném lửa bỏng da

khi vào giữa vườn quốc gia trống rỗng

và màu xanh tôi thấy từ xa, mới hay cũng chẳng thật thà…

 

Ta là tượng nhà mồ cô độc

 

Ngoại tám mươi rồi mà không tượng cháu con

Đêm nghĩa địa trăng suông sương lạnh

 

Lão nghệ nhân già lọ mọ ghé thăm

Ôm vai ta, mắt nhòe sương, lão nói thì thầm:

– Rừng gỗ không còn, người muốn tượng cháu con lấy gì để tạc!

Tây Nguyên đại ngàn

 

Vẫn véo von mỗi ngày trong thơ ca âm nhạc

như mặc định tư duy, như từ khóa giữa hồn người

 

Tôi đứng giữa nơi người ta véo von những lời hoa mỹ

tháng ba nắng bỏng da, lau lách cháy vàng

căng mắt nhìn quanh, nào đâu bóng đại ngàn?!

 

Mùa khô đời thiếu mưa nhưng thừa mưa tin tức

 

ào ào trên mạng, dầm dề ướt quán cà phê

đôi tai nào cũng vểnh tựa tai dê

 

có người tự gõ vào đầu ngơ ngác

có người gục đầu như muốn khóc

cà phê tự do rơi từng dấu chấm than…

 

Tiếng chiêng rộn ràng sân khấu

 

Già làng lắc đầu như bông sậy bị gió lay

chiêng ông bà xưa đâu đánh những nơi này

 

Chiêng xưa chỉ ngân nga trên bến nước

bổng trầm theo nhịp bước của vòng xoang…

Ai làm chiêng say lạc bước khỏi buôn làng?*

________________

^(*)  Người Tây Nguyên xưa đánh chiêng là để giao tiếp với thần linh. Chiêng chỉ sử dụng trong các lễ cúng, trong một số sinh hoạt văn hóa của cộng đồng buôn làng. Chính vì vậy UNESCO công nhận “Không gian văn hóa cồng chiêng” là “Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại”, chứ không công nhận riêng  cái cồng cái chiêng với các bài gõ của nó. Và vì thế việc bảo tồn “Không gian văn hóa cồng chiêng” mà chỉ truyền dạy cách đánh cồng chiêng không thôi là chưa đủ.

 

ĐẶNG BÁ TIẾN