Tọa đàm thơ Hoàng Vũ Thuật: Một mai gió chở tôi về – Kỳ 3

VHSG- Trong cuộc tọa đàm, ra mắt tập thơ Một mai gió chở tôi về của Hoàng Vũ Thuật còn có nhiều ý kiến của đồng nghiệp các thế hệ như: Ngô Thảo, Lê Thị Kim, Nguyễn Vũ Tiềm, Văn Thành Lê, Hồ Minh Tâm, Hồ Tịnh Văn… và đặc biệt là Tiến sĩ Hà Thanh Vân.

Nhà văn Ngô Thảo nói rằng tình Quảng Trị quê ông rất hiếm nhà thơ nên ông cảm thấy ghen với Quảng Bình láng giềng sinh ra nhiều nhà thơ tài năng, trong đó có Hoàng Vũ Thuật, một người đã vượt qua những hoạn nạn, bệnh tình để tiếp tục hành trình tìm kiếm, sáng tạo cái mới trong thơ, gợi cho người đọc nhiều suy nghĩ về lẽ sống. Nhà thơ Hoàng Vũ Thuật cũng thật hạnh phúc khi có cuộc tọa đàm diễn ra tại thành phố phương Nam, trong không gian tình thơ, tình bạn, tình người thật ấm áp.

Nhà thơ Nguyễn Vũ Tiềm thì nhận thấy rằng con đường cách tân thơ của Hoàng Vũ Thuật không bao giờ dừng lại và luôn tìm tòi viết thật mới mẻ. Hoàng Vũ Thuật cũng như Hoàng Hưng, Phan Hoàng đã chịu đựng và vượt qua những tai nạn, thị phi, tị hiềm văn chương trên con đường đổi mới sáng tạo thi ca. Mong rằng Hoàng Vũ Thuật và các nhà thơ cách tân luôn dồi dào năng lượng, nghị lực để tiếp tục hành trình thơ của mình.

Nhà thơ Lê Thị Kim nhớ lại kỷ niệm lần đầu gặp nhà thơ Hoàng Vũ Thuật ở Phú Yên vào dịp thơ Nguyên tiêu. Nhà văn trẻ Văn Thành Lê đặt hai câu hỏi cho nhà thơ Hoàng Vũ Thuật về nỗi cô đơn của đời thơ và nhận định của ông đối với thế hệ đi sau. Nhà giáo, nhà thơ trẻ Hồ Tịnh Văn chân thành tâm sự cô chỉ quen với thơ cũ nên rất bỡ ngỡ khi tiếp cận thơ hiện đại như của Hoàng Vũ Thuật và mong sớm cập nhật đưa thơ mới vào sách giáo khoa để dạy cho học sinh.

Một nhà thơ đàn em đồng hương Quảng Bình là Hồ Minh Tâm “bật mí” rằng đàn anh Hoàng Vũ Thuật cách đây khá lâu từng lo lắng rằng sợ không ai lưu giữ kho sách tài liệu và thơ ông. Nhưng nay thơ ông, qua cuộc tọa đàm này, đã có nhiều người chia sẻ, còn lưu giữ sách thì may mắn đã có con gái ông là Hoàng Thụy Anh vốn là cô giáo chuyển hẳn sang làm thơ, viết phê bình văn học.

Đặc biệt, Tiến sĩ Hà Thanh Vân đã có những chia sẻ sâu về chuyên môn, sau đây xin ghi lại nguyên văn phát biểu của cô về thơ Hoàng Vũ Thuật để kết thúc bàn tròn tọa đàm:

“Lấy ý tưởng từ tập thơ mới nhất của nhà thơ Hoàng Vũ Thuật mới xuất bản năm 2019 “Một mai gió chở tôi về”, tôi nghĩ đây là câu đề từ thích hợp cho cuộc đời làm thơ của Hoàng Vũ Thuật. Từ những tập thơ đã xuất bản trong những thập niên 70, 80, 90 của thế kỷ XX như: “Những bông hoa trên cát”, “Thơ viết gửi mùa hạ”. “Gửi những ngọn sóng”, “Giàn bí đỏ”, “Thế giới bàn tay trái”, “Cỏ mùa thu”, cho đến những tập thơ của thế kỷ XXI như “Đám mây lơ lửng”, “Tháp nghiêng”, “Cây xanh ngoài lời”, “Màu”, “Mùi”, “Ngôi nhà cỏ”, “Một mai gió chở tôi về”, trong hành trang sáng tác của nhà thơ Hoàng Vũ Thuật đã có 15 tập thơ, một con số đáng nể về sức viết, sức sáng tạo. Ông cũng đã nhận được những giải thưởng danh giá nhất của làng văn chương Việt Nam như giải thưởng của báo Văn nghệ, của tạp chí Văn nghệ Quân đội, của Hội Nhà văn Việt Nam. Có thể nói Hoàng Vũ Thuật là người có duyên với thơ, với những giải thưởng. Đó là sự tưởng thưởng xứng đáng cho cả cuộc đời có thể nói là “thơ chở tôi về”, mà cũng có thể nói là “tôi chở thơ về”. Hoàng Vũ Thuật là người đã tạo ra dấu ấn riêng trong thơ ca Việt Nam đương đại và đã có một chỗ đứng vững chắc trong lòng người yêu thơ.

Đã có rất nhiều lời bình, nhiều bài nghiên cứu về thơ Hoàng Vũ Thuật. Nhìn chung có thể thấy các nghiên cứu đều đề cập đến các khía cạnh của thơ Hoàng Vũ Thuật như: tính triết lý nhân sinh, tính thế sự, cội nguồn văn hóa dân gian cũng như những cách tân trong thơ ông? Vậy thì tập thơ mới của Hoàng Vũ Thuật “Một mai gió chở tôi về” có những thể hiện như thế nào để vừa tiếp nối, vừa phát triển hành trình thơ của ông?

Nhìn chung, tập thơ “Một mai gió chở tôi về” của Hoàng Vũ Thuật có những đặc điểm nghệ thuật rất đặc sắc có thể đề cập đến như điểm nhìn của nhân vật trữ tình, thời gian nghệ thuật, không gian nghệ thuật, những biểu tượng trong thơ, ngôn ngữ thơ. Bên cạnh đó có thể đề cập đến những đặc điểm về mặt nội dung như tính bản thể – khách thơ trong thơ, tính hiện hữu khả tồn trong thơ cũng như có thể nhìn tập thơ này dưới góc nhìn phê bình sinh thái.

Trong tập thơ “Một mai gió chở tôi về” có thể thấy điểm nhìn của nhà thơ, hay điểm nhìn của nhân vật trữ tình trong thơ rất đa dạng, phong phú. Ngoài điểm nhìn quen thuộc là “tôi” (68 bài thơ thì có 22 bài có đại từ nhân xưng là “tôi”). Ngoài ra có rất nhiều đại từ nhân xưng khác như: anh, em, tao, mày, nàng, chị, chúng ta, người ta, ta, họ, con, cha, ông… Điểm nhìn này cho thấy sự mở rộng biên độ trong cách cảm, cách nghĩ, cũng như là những góc nhìn mở rộng từ nhiều chiều kích. Nhiều nhà thơ chỉ quanh quẩn với những đại từ nhân xưng như tôi, anh, em nên thơ thiếu sức gợi, sức khái quát cũng như sự hóa thân, nhập vai vào các nhân vật trữ tình. Ở điểm này thì nhà thơ Hoàng Vũ Thuật lại thể hiện sự sáng tạo riêng có khi hóa thân vào nhiều ngôi thứ. Với trường nhìn, điểm nhìn mở rộng, nhà thơ khắc họa những chân dung, tâm tư, tình cảm của những con người luôn trăn trở, tự vấn, băn khoăn với đời, những con người sinh ra và hiện hữu trên cuộc sống này như là thân phận, định mệnh vốn có:

Người ta không nỡ nói hết những gì cuộc đời đã dành cho ông

định mệnh con giun con dế

tuổi thơ phải vác trên vai cây thánh giá

trong danh sách đồng loài

ông không có tên

(Hồi sinh)

Tôi chỉ là bong bóng bước ra từ cuống họng

bay vô định

tan cũng vô định

(Sự nhầm lẫn của người đãng trí)”

Ảnh: CQ MẠNH THẮNG

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *