Nó thoát sinh từ chị. Từ một diễn viên nổi tiếng nên nó có vị độc của một chú tắc kè hoa.
Vì thế, đi đến đâu, chị cũng được nó ám vào cái sắc màu lấp lánh. Song ở chị, lấp lánh mà không chói lóa, không chảnh chót. Chị đẹp đấy, nổi tiếng đấy nhưng vẫn dung dị gần gũi. Ai gặp chị cũng muốn sát lại để nhìn ngắm, để hỏi han trò chuyện. Cũng hiếm có dịp được gặp người nổi tiếng, người thật việc thật, chân giẫm đất, đầu đội nắng. Còn trên ti vi thì ngày xem mấy lượt đến nhẵn cả mặt. Lúc thì cảnh nhăn nhó, ôm bụng quặn quẹo trong quảng cáo chữa bệnh tiêu chảy. Khi thì hơn hớn giơ vỉ thuốc tiêu trừ mệt mỏi, một người khỏe, cả nhà vui. Những cảnh ấy chỉ dí nút on/off là biến trắng màn hình.
Thế nên, khi gặp chị, ai cũng lăm lăm giơ ra chiếc điện thoại để seo phi cùng người nổi tiếng còn đưa lên facebook, Zalo khoe bạn bè. Các bà trung trung tuổi như bị bốc đồng cơn hâm mộ nên cứ xuýt xoa tấm tắc mãi. Các bà bảo, cứ thấy phim nào chị xuất hiện là háo hức xem từ đầu đến cuối, chả bỏ sót tập nào. Có bà còn khoa chân múa tay vẻ rất đắc ý: “Tôi là tôi theo dõi chị từ hồi còn trẻ. Từ hồi đóng cô Chấu, cô Hợi gái nông thôn dại dột chửa hoang đến bây giờ là bà Giang, bà Tuyết người thành thị váy vóc xập xòe cũng lúc thì lên voi, lúc thì xuống chó”…
Giữa vây quanh ồn ào không dứt, chị nhún vẻ khiêm nhường nhưng khuôn mặt ngẩng cao, ánh mắt ra chiều bâng khuâng, cảm động. Và chị không quên hàm ơn bằng những nụ cười nghiêng nghiêng điều điệu. Nhìn những ánh mắt hân hoan. Nghe những lời tung hô. Chị thấy như đang được đứng trên sân khấu lộng lẫy, trong tiếng reo, tiếng vỗ tay không ngớt của khán giả. Khoảnh khắc ấy chị đã được thăng hoa, được cháy hết mình ngọn lửa đam mê, tận hiến vì nghệ thuật, vì công chúng. Phải chăng, đó là mê khúc cám dỗ ngọt ngào trong khúc cong, trong trò chơi zích zắc của nghệ thuật đã chắp cánh cho tâm hồn những nghệ sĩ bay lên bầu trời có nhiều ảo diệu. Và có lúc, họ đã không thoát ra khỏi những ảo tưởng là một ngôi sao lớn trên bầu trời nhỏ bé.
Nghĩ lại những quãng thời gian đã trải qua, có lúc, chị cũng bị cuốn vào những mê khúc ngọt ngào ấy. Vai bà Thạnh trong phim “Trái đắng ngọt ngào”, chị cảm giác như đã lột xác, thay đổi cả quan niệm cũ kỹ lạc hậu của nền điện ảnh nước nhà. Như đứng ở một chóp đỉnh khác của sự nghiệp. Bộ phim được chiếu trong khung giờ vàng của truyền hình trung ương. Mấy chục trang báo, gần chục show truyền hình ca ngợi hết lời. Hiệu ứng xã hội rôm rả. Từ mấy bà hàng chợ, mấy ông bảo vệ, trông xe, đến các cuộc hội họp, công sở, đâu đâu cũng thấy nói chuyện mẹ chồng, nàng dâu trong phim. Bàn tán, khen, chê đủ các cung bậc tâm trạng, cảm xúc. Rồi còn đưa chuyện lên commen trên facebook, zalo. Tên nhân vật bà Thạnh. Tên diễn viên Ngọc Điệp nổi bần bật. Mấy nhà phê bình cũng lên tiếng: “Nghệ thuật nói về đời thường, tranh luận gay gắt với đời thường, khai sinh ra những nhân vật ấn tượng khắc vào đời sống chính là thành công nghệ thuật”. Chị đã nghĩ trong tầm tay. Rồi phim sẽ giật giải Cánh Diều Vàng và còn được đem tham dự liên hoan phim quốc tế. Tuy nhiên, con thuyền trên mặt nước ảo chẳng thể biết dưới lòng biển sâu. Mọi việc không diễn ra như chị nghĩ. Chị cũng không ngờ cái kết của “Trái đắng ngọt ngào” lại vạt sóng ngay chính trong ngôi nhà của chị.
Bữa cơm tối ấy. Khi cả nhà đã ăn xong. Con trai chị bất ngờ thông báo với bố mẹ về việc nó và người yêu sẽ chia tay. Trước đợt đi công tác này, hai đứa sẽ nói chuyện rõ ràng và đi đến quyết định cuối cùng. Mới nghe con nói, chị đã không giữ nổi bình tĩnh:
– Cái gì? Con nói chuyện gì mà vô lý thế?
Con trai chị vẫn thủng thẳng giải thích như không có vẻ gì quan trọng. Từ xưa đến nay, chuyện xảy ra khi hai người chia tay, ly hôn, kể cả mới yêu nhau cơi trầu dạm ngõ đều không phải là chuyện nhỏ. Hai đứa đã vậy, còn chuyện người lớn nhà bên kia chị cũng chẳng biết ăn nói ra sao nếu chuyện xảy ra. Chị cũng mong hai đứa cưới xin từ lâu vì con trai chị cũng không còn trẻ. Chuyện tình cảm của nó cũng đã mấy lần trắc trở. Lần này lại vậy? Hình như đã có câu chuyện tương tự xảy ra như thế này mà chị phải phân xử … Lục lọi lại trong đầu, chị chợt nhớ ra ám ảnh trước đây khi chị làm phim “Lựa chọn cuối cùng”. Chị đã rất sợ chuyện không hay ấy xảy ra với con trai chị. Chị liền xuống giọng đấu dịu với con:
– Mẹ nghe con nói chuyện hai đứa chia tay quá đơn giản. Cũng đã yêu nhau mấy năm, đi lại, ăn ở như vợ chồng, chỉ còn chờ ngày cưới. Vậy mà giờ con lại bảo không hợp, bảo chia tay…
– Đến lúc cả hai đứa thấy không còn có thể hợp được nữa thì chia tay. Mẹ truy xét làm gì?
– Mẹ không thể hiểu nổi cái tình yêu quá hiện đại của các con nữa. Các con thích cưới là cưới. Thích bỏ là bỏ!
– Mẹ ơi! Chúng con đã có quá nhiều chuyện nhưng vẫn cố gắng để mọi việc không xảy ra, để chiều lòng bố mẹ, chiều lòng cả hai bên gia đình. Song đến giờ thì không thể. Hạnh đã rất khác. Cô ấy không còn tôn trọng gia đình nhà mình, tôn trọng mẹ như trước nữa.
– Sao? Con nói đến chuyện gì? Nhà mình làm gì để nó dám coi thường? Cả mẹ nó cũng dám thế à?
– Chuyện này… Con định không nói với mẹ. Có lẽ, Hạnh đã vấp phải chuyện tương tự của con trước đây.
– Thế là thế nào?
– Chính là những vai diễn của mẹ. Con đã nói mẹ rồi. Mẹ phải chọn vai diễn. Vai nào mẹ cũng nhận đóng. Đấy, mẹ xem, cả xã hội đang ném đá vào cái vai bà Thạnh, cái bà mẹ chồng gớm ghiếc ấy. Hạnh sợ sau này về sống chung, mẹ chồng nàng dâu cũng sẽ xảy ra mâu thuẫn.
– Mẹ không tin có chuyện đó! Mẹ chứ không phải bà Thạnh! Bảo nó đừng có kiếm chuyện!
– Hạnh cũng không quá như mẹ nghĩ đâu! Nhưng mẹ cũng thật là… Từ bé, con đã bị bạn bè móc thối vì mẹ đóng toàn những vai xấu xa độc ác. Mẹ còn đóng cả cave, đóng cả ăn mày, ăn xin. Chúng nó còn giễu là thằng Xính ke, thằng Long lợn, thằng Rợm lòi. Con đã phải nghỉ học không dám đến lớp. Giờ mẹ lại…
– Tấn! Mẹ nhắc lại lần cuối! Đó là vai diễn. Là phim ảnh kịch trường.
Mà nói tóm lại. Dù mẹ có thế nào. Mẹ là vua, là chúa hay ăn mày ăn xin. Cuối cùng, mẹ vẫn là mẹ ở cái ngôi nhà này. Nó chưa về làm dâu đã choảnh chọe!
Không khí căng lên làm cả hai mẹ con đều dừng lại im lặng. Chị Điệp nhớ lại chuyện cũ. Quả thật, lúc đầu chị đã không dám nhận vai. Song, chị cũng không nỡ khi đạo diễn Trí Anh thuyết phục:
– Vấn đề, nhân vật hợp với cô, hợp diễn xuất! Cô có đất để bứt phá! Nói như bọn trẻ là tha hồ xõa, tha hồ bung lụa… Mà cô lạ thật! Từ xưa đến nay, chưa bao giờ cô từ chối vai diễn. Cô toàn gờm những vai đến phát khiếp… Thế mà, giờ, cô định bỏ cuộc. Cái đứa bản lĩnh, quyết liệt, hăm hở ngày xưa nó còn yêu cô hay nó chết hèn, chết mục rồi?… Từ lâu, Tôi đã quá chán kiểu làm phim èo uột, cẩu thả. Thế mà cũng nâng lên Cành Cọ Vàng, Cánh Diều bạc. Thật khôi hài!… Nói thẳng một câu cho vuông luôn: – Cái thằng Trí Anh này đếch cần giải! Nhưng chí ít, phải làm cho nó tử tế. Phải tử tế mới có đất sống!
– Đúng là kịch bản hay. Nhân vật độc đáo, cá tính. Nhưng nhiều phân cảnh nhân vật quá đành hanh. Em sợ nghịch vai. Thôi, em không dám nhận vai này đâu. Rồi lại thành tiếng mẹ chồng sát thủ!
– Mẹ chồng sát thủ! Ha ha… Sát thủ đầu mưng mủ chứ gì? Hay! Rồi cả thiên hạ sẽ ném đá vào mẹ chồng sát thủ! Ha ha…
Đạo diễn Trí Anh như bị phấn khích nên cười rất sảng khoái. Chị rất thích phong cách làm việc của anh. Anh sống rất nghệ sĩ, la đà rượu chè nhưng vào việc thì bản lĩnh, quyết liệt đến cùng. Luôn nghĩ là bạn của chồng nhưng một thời chị đã mê anh đến khốn khổ khốn nạn. Ái tình của người đàn bà làm nghệ thuật cũng điên cuồng, vật vã như bão quét vậy. Qua cơn choáng nắng, chị lại nể trọng anh hơn. Gắn bó với nhau từ hồi còn chập chững bước vào nghề nên anh em làm gì cũng nhìn trước ngó sau, tình cảm chưa bao giờ sứt mẻ. Đôi chút do dự nhưng cuối cùng chị đã nghe theo quyết định của anh. Và thành công đã đến với chị trong vai bà Thạnh. Nhân vật bà Thạnh trong phim xứng đáng trở thành điển hình cho những bà mẹ chồng ghê gớm. Đành rằng người xem có thể đánh đồng, suy luận nhân vật trong phim với diễn viên ngoài đời. Nghiệp diễn đôi khi đã ám vào số phận. Hay có lẽ, do bản tính vốn thẳng thắn, rạch ròi, nhiều lúc nóng nảy nên con bé đã suy luận “mẹ anh chẳng khác gì bà Thạnh cả” thế chăng?
Thấy vợ ngồi thờ thẫn, anh Minh lại giở ngón nghề chiều vợ. Đó là điểm yếu “kính vợ” “đội vợ lên đầu” mà bạn bè thường giễu vui với cả hai người. Tuy nhiên, dù chuyện có hài hước chạm nóc thế nào, cuối cùng vẫn trở về chuyện nghề. Cả hai anh chị đều yêu nghề, say với nghề. Đứng sau một diễn viên nổi tiếng là một đạo diễn gạo cội, là chồng chị. Câu chuyện nghề là câu chuyện thường trực của vợ chồng. Máu nghề nghiệp nổi lên, anh tiếp tục trở lại câu chuyện phim của chị.
– Cái Hạnh nó sợ mẹ mày cũng đúng thôi. Mẹ chồng hổ báo cáo cầy đến nỗi bố chồng cũng suýt chạy mất dép. Khiếp nhất mấy pha gây chiến với nàng dâu. Bố kính nể mẹ luôn!… Phải công nhận, vai diễn quá ư sắc ngọt. Thành công của mẹ cũng xứng đáng. Nhưng bố cũng hơi tiếc. Thực chất, nội dung phim này chưa đạt.
Anh Minh nhướng hẳn mặt sang như nói với con:
– Phim của bác Trí Anh nhưng phải đánh giá cho công bằng. Tuy dư luận, báo chí hết lời ca ngợi nhưng phim vẫn chưa thoát, nội dung ôm đồm, quan hệ chồng chéo. Không chỉ nhân vật, cả người xem cũng cảm thấy càng đi sâu vấn đề, càng phức tạp mà không giải quyết được rõ ngọn ngành. Quanh đi, quẩn lại vẫn là mấy cái chuyện lặt vặt đấu khẩu, bán dưa lê, buôn dưa chuột tùm lum. Cảnh quay thì đơn điệu, hết trong nhà, lại ra ngoài sân, hết phòng ăn, lại đến phòng ngủ. Hết thành thị, lại về nông thôn. Hết nông thôn, lại dồn thành thị. Mấy chục tập liền, quá mỏi!… Ngồi ôm màn hình, choán gần hai tiếng đồng hồ, phải bày binh bố trận như trước một bàn tiệc. Các nhịp đoạn phải khai phóng, giải tỏa, cởi hết biên độ. Phải đánh thức lục phủ, ngũ tạng, thỏa mãn mỹ cảm, rồ dại! Tay mân mê, chim động đậy! Thế mới là phim chứ!… Phải như tay tiểu tư sản trong truyện ông Nam Cao, lão ấy vừa xem phim, vừa hút thuốc, ngả ngớn, sang chảnh. Xem đến cảnh hay, phải tức khí vỗ chim, vỗ đùi đen đét chửi: – Tiên sư tay đạo diễn! Quá choảnh!
– Anh làm tôi cũng sắp rồ đây!… Anh nói trạng vừa thôi để người khác còn có đất sống!
Anh Minh vẫn tiếp tục nhiệt tình:
– Nghệ thuật đích thực không chỉ chạm vào cảm xúc, mà còn đẩy cảm xúc thăng hoa. Nếu không, nghệ thuật chỉ thứ nước lọc pha muối đánh loãng, lừa cảm giác, nếm mặn lại tưởng nước biển!
Bỗng có chuông điện thoại. Chị Điệp buông tiếng thở dài với tay chiếc điện thoại. Thoạt nhìn màn hình, chị nhíu mày lại vẻ lo lắng: – Alô! Em nghe đây!… Xong hồi nói chuyện, chị thả phịch người xuống ghế.
– Sao thế vợ?
– Phim dừng phát sóng!
– Vì sao?
– Dừng là dừng! Anh đi mà hỏi vì sao?
Cả một hội đồng thẩm định ngồi duyệt phim, giờ lại bảo phim có vấn đề…. Vấn đề cái con khỉ gì? Chắc dân tình ném đá, sợ vỡ ghế nên cho dừng. Thời buổi, ghế thì ít, đít thì nhiều!… Hay do quan hệ?
Anh Minh im đét như ngồi trước tổ kiến lửa. Một lúc, anh mới lên tiếng ra vẻ hào hứng:
– Sao em phải khổ sở thế?! Dừng phát sóng lại càng hay, phim càng “hot”!
Chị Điệp chưa kịp vặc lại. Anh Minh đã lấn tiếng:
– Anh lạ gì tiểu xảo, chiêu trò scandal, PR, best seller của mấy ông truyền thông, nhà đài! Càng cấm, càng dừng, thiên hạ lại càng xô vào vì tò mò, vì thỏa mãn tính hiếu kỳ. Nghệ thuật không chỉ là sự hồn nhiên thuần túy mà nó còn bao hàm những mưu toan ghê gớm!
– Anh vừa nói cái gì ghê gớm?
– Anh bảo: Nghệ thuật bao hàm những mưu toan ghê gớm chứ không chỉ là sự hồn nhiên thuần túy. Đấy là bản chất của nghệ thuật. Nền kinh tế thị trường càng ngày càng lách sâu vào những mưu toan của nghệ thuật…
– Lạy hồn! Ông trạng vừa thôi!
Nói xong, chị quay tót người sang hướng khác. Chốt lại, chị muốn được nghe câu trả lời một cách rõ ràng rằng bộ phim có thực là xuất sắc hay vẫn chỉ làng nhàng như phim của các bà nội trợ? Hay chỉ là bong bóng của những con sóng PR gây ảo sốt để câu khách? Phim dừng chiếu có nghĩa là chờ ngày cất kho. Chẳng lẽ, đó là sự thật? Nếu vậy, chị thất bại thực sự. Thất bại của kẻ đã đuối sức không thể ám nổi những sắc màu mỹ cảm lấp lánh của con tắc kè hoa. Hóa ra, bấy lâu nay, chị chỉ là kẻ ngờ nghệch ngụp lặn trong con sóng PR nhân tạo. Ảo tưởng về một đỉnh cao sụp đổ. Ảo tưởng cái bóng hào quang sẽ vụt tắt. Không hiểu tại sao chị cứ đuổi mãi theo cái bóng hào quang ấy. Dù đã biết, kinh thành xa hoa rực rỡ chỉ dựng lên rồi hạ xuống trong một đêm diễn. Dù có là ông hoàng, bà chúa, sơn son thếp vàng, một tiếng thét dài làm nghiêng ngả giang sơn. Vậy mà, đến hồi kết, trong phút chốc, khi hai cánh màn sân khấu khép lại, tất cả lại trở về xưa cũ. Kinh thành lộng lẫy chỉ còn màn đêm tối đen như mực. Biết vậy, chị vẫn khát khao được cháy hết mình như một kẻ tử vì đạo. Một con thiêu thân lao vào ánh sáng để biến thành đốm lửa. Cuối cùng chị chẳng là ai hết, chẳng là gì cả! Chị chỉ là một diễn viên, một kẻ phân thân, thay vai cho những thế nhân hiện hữu và vô minh! Những thế nhân lạ kỳ và bí ẩn đến và đi, đi và đến, xuất hiện rồi biến mất. Vậy mà có lúc, chị đã tung hứng mình lên như một minh tinh, một ngôi sao lớn.
Mấy chục năm làm nghề. Đã qua thời si mê, sống chết với nghề. Ăn cũng nhẩm diễn, ngủ cũng nhẩm diễn. Đến yêu nhau, hôn nhau cũng dựng tiểu xảo để ngày mai ghi hình. Tất cả quá khứ vui buồn, sướng khổ rồi cũng qua dần. Song những đoạn tiểu cảnh nhập vai khóc cười của nhân vật Hà trong phim “Lựa chọn cuối cùng” thi thoảng vẫn luôn lởn vởn, ám ảnh trong đầu. Chị luôn lo sợ “cô ấy” là vị khách không mời nhưng vẫn tìm đến ngôi nhà của chị. Cảnh bữa cơm hôm nay rất giống cảnh phim năm ấy. Bữa cơm cả nhà đã xong. Mâm bát vẫn ngổn ngang. Chưa kịp nghỉ ngơi, thằng con trai của Hà đã đứng lên rất ngọt nhạt, nũng nịu:
– Mẹ! Mẹ ơi!… Con bảo này…Mẹ còn tiền không?… Con lại thèm tiền rồi mẹ ạ.
– Thèm mới khát cái gì? Nay tiền, mai tiền, lúc nào cũng tiền. Mẹ không cướp của giết người mà nhiều tiền thế.
– Mẹ! Con biết mẹ có tiền. Tiền của mẹ không cho con trai mẹ thì cho ai?
– Tiền của mẹ không phải để con đem đốt nhà táng. Từ nay, con đừng có mở mồm xin tiền mẹ nữa. Mẹ quá nhục nhã khốn nạn về con rồi!
– Hôm nay mẹ làm sao đấy?
– Sao với giăng cái gì? Mẹ nói câu cuối cùng là mẹ không có đồng trinh bạc cắc nào cho con nữa đâu. Hết lần này sang lần khác…
– Mẹ không cho con thật à?
– Mẹ không nói giả ở đây! Bước đi chỗ khác cho tao nhờ!
– Hừm… Hôm nay mẹ lại đuổi con!… Mẹ không cho thì thôi. Con cũng chẳng cần… Và hôm nay con cũng tuyên bố luôn. Con sẽ chết. Con quá chán sống rồi! Con sẽ chết ngay trước mặt mẹ!
Vừa nói khỏi miệng, thằng con trời đánh thánh vật đã hùng hổ rút con dao nhíp Thái sáng loáng chĩa thẳng mặt mẹ nó. Hai mắt nó long lên sòng sọc. Không chừng, nó đâm thẳng vào mặt mẹ nó cũng nên. Người mẹ không ngờ rằng đứa con trai ngoan ngoãn, học giỏi, thông minh, đã từng là niềm tự hào của gia đình, thày cô nhà trường. Vậy mà, nó đã lao dốc, hư hỏng từ bao giờ mà chính cô cũng không hay biết. Giờ nó đã là đứa mất hết nhân tính. Nó dám thí mạng sống, đem cái chết ra đổi mấy vệt khói phê pha ma quỷ. Mỗi lần nghĩ đến con, cô lại thấy đau đớn, ê chề nhục nhã. Song, dù nó có thế nào, nó vẫn là con cô. Nó vẫn cần mẹ của nó, cần sự yêu thương. “Mẹ không cho con thì cho ai?”. Nó chết, chắc chị cũng không sống nổi.
– Con ơi! Mẹ van con! Mẹ lạy con. Con đừng chết. Con đừng làm thế nữa. Mẹ sẽ cho…
Vừa lúc đó, chồng chị, anh Thành chạy xộc từ trong nhà ra (anh Quân đóng vai Thành). Nhìn thấy cảnh tượng, Thành cười khẩy một cách lạnh lùng.
– Mày giỏi mày đâm đi. Mày chết luôn đi tao chôn. Mày lại giở bài cũ ra với mẹ mày à?
Rồi Thành nhìn sang Hà một cách khinh bỉ:
– Đấy, cô thấy chưa? Hậu quả đấy!… Tất cả! Tất cả chỉ tại cô!
– Tại sao cái gì anh cũng đổ tại tôi! Gia đình sống không hạnh phúc cũng tại tôi. Con hư hỏng cũng tại tôi là sao?!
– Phải! Tại cô! Từ nhiều năm nay, chứ không phải đến bây giờ mới xảy ra cơ sự này. Vì sao con cô bỏ học? Vì sao con cô sa vào ăn chơi hư hỏng, chính là tại cô. Hàng mấy tháng trời liền, cô đi cả ngày, cả đêm, cô còn thời gian tâm trí nào để quan tâm gì đến chồng đến con, đến cái gia đình này. Đã vậy, cô còn bất chấp tai tiếng, hạ thấp nhân phẩm của mình. Từ lâu, tôi đã phải ngậm bồ hòn làm ngọt khi cô bất chấp cả những vai diễn điên điên dở dở, ăn mày, ăn xin, cave, con nghiện… Cô không còn phân biệt nổi cao thượng hay thấp hèn, cô chỉ chạy theo danh vọng. Cô còn công khai ngả ngớn, hôn hít cuồng nộ trước mắt thiên hạ. Đường đường, tôi là một quan chức danh giá trong thành phố này. Vậy mà, cô đã bôi tro, trát trấu lên mặt tôi. Cô làm nhục tôi!
– Anh im đi! Anh không được xúc phạm của tôi! Tôi đã phải trả giá, phải hy sinh, phải đánh đổi hạnh phúc để có được những vai diễn ấy!
– Hừm, cô nhìn lại đi. Đấy là kết quả của trả giá, hy sinh, của tất cả những gì cô đánh đổi. Nó đấy! Báu vật của đời cô đấy!… Đã đến lúc. Mẹ con các người không còn chỗ đứng trong cái gia đình này nữa. Cô nghe rõ chưa?!
Bỗng một tiếng thét kinh hồn. Cả hai đều kinh hãi bàng hoàng. Thằng bé đã chạy ra cổng trong lúc bố mẹ cãi nhau. Nó đã tự đâm một nhát sâu vào bả ngực. Máu bắn xối ra xung quanh. Hai vợ chồng cuống cuồng ôm lấy con. Tiếng xe cấp cứu rú rít inh ỏi. Tiếng khóc hoảng loạn kinh hoàng trong buổi tối ấy. Và câu cuối cùng, nhân vật Hà vừa khóc, vừa vật vã độc thoại: “Tất cả đã chấm hết! Những dấu chấm đặt vào đâu cũng đúng!”.
Thoắt đã trôi qua mấy chục năm. Đứa con trai của chị cũng đã thành đạt và tự quyết định được cuộc sống riêng của nó. Những lo âu, ám ảnh một cái bóng lớn luôn trùm lấp số phận từ ngày đó đến nay đã không xảy ra. Có lẽ, đó là những quan niệm ấu trĩ lạc hậu của một thời mà lứa diễn viên các chị hay vận vào. Cuộc sống hiện đại giờ đã thay đổi. Cần phải nhìn nhận mọi việc một cách khách quan thấu đáo. Bài học này chị cũng rút ra từ phim “Trái đắng ngọt ngào”. Gặp phải mẹ chồng đanh ác, ghê gớm, ngỡ rằng những mâu thuẫn không thể giải quyết. Vậy mà, sau những đứt gãy, giằng co quyết liệt, đôi trẻ vẫn trở về sống chung với mẹ chồng trong cùng một ngôi nhà. Cái kết ấy liệu đã ổn, đã hợp lý chưa? Đôi vợ chồng trẻ liệu hạnh phúc không khi mẹ chồng bảo thẳng “Mày phải thay đổi chứ tao không việc gì phải thay đổi”… Việc vai diễn bà Thạnh bị ném đá hay kết thúc phim gượng ép, bị nhiều comment, ý kiến phản đối trái chiều đã phản ánh quan niệm đổi mới của xã hội, nhất là lớp trẻ. Những mâu thuẫn, đổ vỡ của đời thường đã dẫn xa hơn thực tế đời sống trong phim ảnh. Nghệ thuật dường như chưa bắt kịp hiện thực cuộc sống khi các đạo diễn cố công cất dựng cái kết rất tréo ngoe nhưng rổn rang cao đạo. Khoảng rỗng giữa cuộc đời và phim ảnh đã tạo ra những thước phim đèm đẹp của huyền thoại, cổ tích. Phải chăng, nghệ thuật vẫn chỉ là ánh trăng xoa dịu trong lời thán cảm chua xót của nhà văn Nam Cao: “Chao ôi! Nghệ thuật không cần là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối!..”?
TRỊNH MINH HIẾU
