Goong lú* vọng tâm linh cổ đại tiền nhân// Dấu ấn lịch sử và nét son văn hóa/ Tâm thức tộc người kí âm nguyên thủy vào thanh đá vô tri// Âm điệu đá – độc hành thiên lý/ Thang âm vi diệu, mẹ đất trao truyền thuở hồng hoang/ Hợp tấu đại ngàn linh diệu… Bunoong thạch cầm vọng vang.
Thơ 1-2-3 mỗi bài thơ là chỉnh thể độc lập gồm 3 đoạn, 6 câu.
Đoạn 1 chỉ có 1 câu gồm tối đa 11 chữ hoặc ít hơn, đồng thời cũng là tên bài thơ, nhằm tránh trùng lắp tên những bài thơ đã xuất hiện.
Đoạn 2 có 2 câu, với mỗi câu tối đa 12 chữ hoặc ít hơn. Còn đoạn 3 có 3 câu, với mỗi câu tối đa 13 chữ hoặc ít hơn. Chữ càng tinh lọc càng đa nghĩa càng giá trị.
Đề tài Thơ 1-2-3 hoàn toàn tự do, nội dung chủ yếu đi từ ngoại cảnh dần vào chiều sâu nội tâm tác giả muốn biểu hiện.
Đặc biệt khuyến khích tính độc lập từng câu thơ trong mối tương quan toàn bài, đồng thời giữa câu 1 và câu 6 có tính hô ứng để nội dung bài thơ chặt chẽ, thống nhất trong một không gian thẩm mỹ riêng biệt.
Không khuyến khích biến thể các loại thơ truyền thống: lục bát, song thất lục bát, tứ tuyệt, ngũ ngôn, lục ngôn, thất ngôn… thành Thơ 1-2-3.
Già làng kể Ót N’drong* Đêm Tà Đùng ngắn lại
Nữ thần Mặt Trời đẹp đôi cùng thần Gió
Yàng Nước – yàng Lửa tương sinh nuôi dưỡng sông núi gần xa
Đất nước ông bà đại ngàn mênh mông voi đi thỏa thích
Mẫu hệ sinh tồn huyền thoại cỏ thảo nguyên
Gái trai Bu noong – con của núi – lớn khôn trên lưng mẹ đá.
_______
* Sử thi M’ nông
Hoa lúa thơm thung lũng mặt trời
Mùa mặt trời rong chơi K’rong Leng* thả gió
Lúa dậy thì con gái giọt ban mai ngời mắt cỏ trong ngần
Đray Sáp tuôn trào… lửa tình Nâm Ka tan chảy đá
Trầm tích nham thạch phong hóa K’rong Leng thơm mát phù sa
Ong say nắng mật, sợi gió ân tình buộc hương lúa tháng Ba
________
* Krong Leng: Cánh đồng mặt trời, thung lũng mặt trời – tiếng M’nông
Goong lú* vọng tâm linh cổ đại tiền nhân
Dấu ấn lịch sử và nét son văn hóa
Tâm thức tộc người kí âm nguyên thủy vào thanh đá vô tri
Âm điệu đá – độc hành thiên lý
Thang âm vi diệu, mẹ đất trao truyền thuở hồng hoang
Hợp tấu đại ngàn linh diệu… Bunoong thạch cầm vọng vang.
___________
* Goong lú: Trống đá, Chiêng đá, Đàn đá (tiếng M’nông) Báu vật Quốc gia
Mênh mang Biển Hồ dìu dặt tiếng đàn goong*
Trăng dụ ngôn rót vào đêm cổ tích Bahnar
Huyền sử tình yêu Chư Đăng Ya lửa dã quỳ cháy ngực đá
Miên viễn bao la Pleiku xốn xang đất đỏ
Vai phố gầy guộc nhỏ, lối em về ngược gió ngàn thông
Mắt thâu Biển Hồ an tĩnh đàn goong phiêu lãng sóng nguyệt hồ.
Pleku, đêm 04.01.24
Mến tặng nhà thơ Lữ Hồng
_________
* Đàn Goong nhạc cụ truyền thống Bahnar
Hoa anh đào thơm gió lịm má hồng Măng Đen
Mây thổ cẩm choàng khăn phố núi Mơ Nâm
Kon P’long nghiêng mái nhà rông chiều riêng nỗi nhớ
Đăk Pla đục trong chung dòng… ngược Trường Sơn định mệnh
Thơ tình yêu dang dỡ vần đoan gieo nhịp gió đêm đông
Giọt đàn buông tri kỷ… cung thương dạ khúc tri âm má hồng.
Măng Đen đêm 05.01.24.
Quý tặng nhà thơ Ngô Thanh Vân.
VÕ VĂN HÂN
