Đức Phật, Nữ Chúa và điệp viên – Thời đã xa mà rất gần

Hồ Anh Thái dẫn dắt người đọc đến miền kỳ ảo qua tiểu thuyết “Đức Phật, Nữ Chúa và điệp viên”. Ở đó, những phận đời với nỗi đau không của riêng ai, soi chiếu từng ngóc ngách, chừng như lạ mà rất quen, chừng như đã gặp đâu đó trên đường đời…

Đây là cuốn tiểu thuyết mới nhất của nhà văn Hồ Anh Thái về xứ thiêng Ấn Độ do NXB Trẻ ấn hành đầu năm 2022. Văn hóa Ấn ăn sâu vào huyết quản nhà văn Hồ Anh Thái, người đã ròng rã sáu năm liền nghiên cứu ở Ấn Độ và là tiến sĩ Văn hóa phương Đông thỉnh giảng ở một số trường đại học Mỹ và châu Âu. Nhà văn từng nói: Văn hóa Ấn cuốn hút, ám ảnh, mê hoặc… đã bập vào sẽ nghiện đến mức khó dứt ra được.

“Đức Phật, Nữ Chúa và điệp viên” viết về cuộc đời của ba nhân vật chính. Chuyện Đức Phật vốn là hoàng tử rời bỏ hoàng cung đi tìm chân lý trở thành Đấng Giác Ngộ chỉ đường cho chúng sanh sửa mình, xóa bỏ hận thù.

Bìa sách “Đức Phật, nữ Chúa và Điệp Viên” của Hồ Anh Thái

Chuyện cô gái nghèo hèn đẳng cấp thấp bị nhà giàu cưỡng hiếp, sau đó bất đắc dĩ trở thành nữ tướng cướp Manju – chúa đảo. Nữ chúa đảo có cách trả thù rất đặc biệt: nhà giàu đẳng cấp cao bị tịch thu tài sản, bọn đàn ông cưỡng hiếp phụ nữ thì bị cắt… công cụ gây án. Tất cả người bị hình phạt được đưa lên đảo lao động công ích. Những người đàn ông sau khi bị xử sẽ trở nên vô tính, có giọng nói the thé đặc trưng. Lúc chịu hình phạt họ đã bị nhét khúc xương bò vào miệng. Bò là vật linh thiêng, kẻ ngậm xương bò sẽ bị ô uế bẩn thỉu và mất đẳng cấp. Ở Ấn Độ, mất đẳng cấp là mất tất cả.

Chuyện điệp viên Govinda vốn con nhà dòng dõi quyền quý, do đi tìm người yêu mà phải cải trang thành khất sĩ gia nhập giáo đoàn. Giả nhà sư nên anh ta còn sở thích ăn cá rán và hay đến khu đèn đỏ…

Bên cạnh các nhân vật chính còn có các nhân vật khác như hoàng hậu, quý phi, vị bác sĩ, cô cháu gái… Những phận đời bất hạnh trong một đất nước đầy rẫy sự ghen ghét, hận thù, bất công, cái xấu cái ác hoành hành. Ước mơ về một xã hội tươi đẹp hơn: “Chỉ ở dưới quyền cai trị của một vị vua tốt và hùng mạnh thì gia đình mới có cuộc sống xứng đáng, có gia phong và hạnh phúc êm đềm”.

Cuối cùng thì cái ác cũng bị diệt trừ nhưng vòng tròn hận thù lẩn quẩn chưa thể nào hóa giải. Phật chỉ hướng dẫn chỉ đường, đi được hết con đường hay không là do nghiệp và duyên của mỗi người.

Cái kết tiểu thuyết đầy ám ảnh. Cô gái xinh đẹp non tơ mơn mởn trở thành độc nhân được cha nuôi dâng vua làm nhiệm vụ hiến tế cho mục đích báo thù. Nhưng muốn có một đất nước tốt đẹp chỉ có cách diệt trừ ông vua hung ác.

Chỉ bằng hơn hai trăm trang sách, nhà văn Hồ Anh Thái đã tái hiện khái quát lịch sử về Đức Phật, mượn chuyện đời của một số nữ tướng cướp Ấn Độ trong lịch sử để xây dựng nhân vật nữ chúa Manju ấn tượng. Bức tranh một xứ sở muôn màu vẻ của xã hội phân chia đẳng cấp: hèn hạ và cao thượng, độc ác và từ bi, thù hận và yêu thương tha thứ.

Cho dù dựa trên nền lịch sử Ấn Độ nhưng “Đức Phật, Nữ Chúa và điệp viên” thú vị vì một thực tế xa xôi được tái dựng bằng một thứ ngôn ngữ Việt nhuần nhuyễn, pha chút hài hước. Cô gái nghèo đẳng cấp thấp ở Ấn Độ như thể cũng hiện diện trên cồn bãi cù lao dòng sông nào đó ở ta. Người giàu có ức hiếp kẻ yếu hèn như nơi nào đó ở ta. Bao bất công, ghen ghét, hận thù… chồng chất. Ở đâu, cái xấu cái ác cũng như cỏ dại sinh sôi nhưng không thể ra khỏi vòng nhân quả.

Nhà văn sử dụng ngôn ngữ như múa bút, một trò chơi xếp đặt con chữ. Có cảm giác rằng với tiểu thuyết này, nhà văn Hồ Anh Thái như tung ra nắm hạt giống trên mảnh đất tốt tươi, chờ cho chúng đơm hoa kết trái rồi thủng thỉnh nhặt lại vậy.

TRƯƠNG ANH QUỐC

Báo Quảng Nam 8.2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.