Quỳnh Vân là nhà văn mặc áo lính. Chị có 10 đầu sách in riêng thì có tới 9 tập là văn xuôi bao gồm cả truyện ngắn, bút kí và tản văn. Năm 2001 nhà văn đã in tập thơ Dịu dàng và hôm nay lại cho in tập thơ mới Dạ khúc đường xuân mà cảm xúc chủ yếu viết về thiên nhiên giao mùa, về tình đồng đội, tình yêu thương con người qua những chặng đường đi làm báo ở mọi miền đất nước.

Những câu thơ về tháng Ba thật ấn tượng:
Tháng Ba tươi tắn nụ cười
Thàng ba dìu dặt những lời giao duyên
Nắng rất khẽ, mưa rất hiền
(Thơ gửi tháng Ba)
Phải chăng cái nắng ấy là nắng non, những giọt mưa ấy là giọt mưa của “làn mưa bụi giăng giăng” nên mới rất khẽ, rất hiền như thế. Mà cũng có thể mưa nắng ấy được cảm nhận bởi một tâm hồn quá đỗi dịu dàng, nhạy cảm?
Người viết những dòng thơ ấy cũng là người tinh tế, nhạy cảm trước cái đẹp đơn giản, mộc mạc:
Chỉ vành nón trắng làm duyên
Mà thao thức đất, mà nghiêng ngả trời
Ngõ quê tựa khúc nhạc đời
Chợt mưa… chợt nắng… để rồi…
Chợt thương
(Ngõ cũ…)
Sự xuất hiện của Loa kèn trắng tháng Tư, nối tiếp hoa gạo đỏ tháng Ba là một hiện tượng thiên nhiên bình thường. Nhưng người thơ ấy lại thấy chúng có mối liên quan đặc biệt nên mới thốt nên lời cảm tạ:
Cám ơn hoa Gạo bắc cầu
Cho Loa kèn trắng bước vào tháng Tư
Khoảng trời pha sắc thực hư
(Đoản khúc tháng Tư)
Chắc không ngẫu nhiên mà nhà thơ lấy chữ Quỳnh để đặt bút danh Quỳnh Vân. Bởi vì chị rất ấn tượng với loài hoa tinh khiết nở về đêm:
Mảnh như một nét môi cong
Vầng trăng cuối hạ thong dong giữa trời
Khẽ khàng mở cánh tinh khôi
Hương quỳnh thơm nhẹ đêm vời vợi qua
Mỏng manh, hư ảo, kiêu sa
(Trước Quỳnh)
Với tâm hồn nhạy cảm, cái nhìn dịu dàng, nâng niu, trân trọng từ cảnh vật đến con người, tác giả không khỏi vui sướng cất tiếng gọi mùa khi đi trên những cung đường rực rỡ sắc xuân:
Mùa sang quá đỗi dịu dàng, mùa ơi!
Khắp nơi thắm nụ xanh chồi
Trăm hồng ngàn tía dâng đời nét Xuân
(Giao mùa)

Như bao người làm thơ khác, thường “giấu” bớt mình đi, Quỳnh Vân cũng vậy. Nhà thơ viết trong “Tình khúc Giêng hai”:
Em như cây quế giữa rừng
Nào ai thấm cái ngát lừng mà say?
Biết mình tài mượn sắc vay
Chỉ còn một chút thơ này làm duyên…
Tài và sắc nhỏ và vay mượn không chắc là thật. Nhưng thơ làm duyên thì đến sáu bảy phần chính xác. Chả thế mà người ấy từng:
… đem sợi nhớ gói mây làm quà
Tặng người ở phía trời xa
(Mùa sang)
Lại cũng từng “lấy sợi rơm mềm… trói mưa” (Lục bát chiều).
Là con gái của một người lính từng đi qua chiến tranh, tiếp nối truyền thống gia đình, tác giả cũng mặc áo lính ngót nghét gần 40 năm. Và, theo yêu cầu nhiệm vụ của một người làm báo, chị thường xuyên đi đến những nơi có người lính phòng không, không quân bám trụ, bất kể npi đó là biên cương hay hải đảo. Những cảm xúc về đồng đội, đã làm ngòi bút quen với văn xuôi bật lên những dòng thơ đầy tình cảm mến yêu.
Bất ngờ chạm đất Tây Nguyên
Ngỡ như chạm nỗi niềm riêng rối bời
[…]Thì thương cả những dại khờ
Thì yêu cả những bến bờ còn xa
(Gửi Tây Nguyên)
Một phiên gác, một góc trận địa hay trên sân bay; ở mỗi đơn vị, mỗi cung đường, mỗi vùng trời Tổ quốc, Quỳnh Vân đều có thơ ghi lại.
Đây là tình cảm dành cho các chiến sĩ lái máy bay:
Em mãi là sân đỗ bình yên
Là nỗi nhớ là tình yêu nguyên vẹn
Là gió, là mây, là lời ước hẹn
Là cả cuộc đời…
Theo anh suốt đường bay
(Khoảng trời êm)

Một sự chia xa đắng đót với người lính mình tin cậy:
Biết người không trở lại
Thủy triều khóc đỏ phù sa
(Thức cùng dòng sông)
Thơ Quỳnh Vân là thế. Nhẹ nhàng mà dạt dào tình cảm.
Tôi muốn dành những dòng cuối nói về bài thơ: “Gửi người đàn bà họ Vũ”. Được biết Quỳnh Vân đã từng “xách tay” Vũ Thảo Ngọc đến với những người lính canh trời trên mọi miền đất nước. Hai người từng gắn bó với nhau cả trong cuộc sống và trong nghề cầm bút. Phải là người giàu tình cảm lắm, yêu bạn mình, hiểu bạn mình lắm mới có thể viết:
Chắt chịu trọn tuổi xuân thì
Gom tứ thơ cong vênh nốt nhạc
Tình đời chua chát
Nỗi niềm đắng cay
Và bao khát vọng dâng đầy
Nén thành ngàn ngàn trang sách
(Cho người đàn bà họ Vũ)
Ngàn ngàn trang sách của Vũ Thảo Ngọc gồm đủ mọi thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, bút kí, tản văn, thơ, tiểu luận và phê bình, khảo cứu.
Trong bài thơ “Khúc tình ca lính đảo”. Quỳnh Vân viết:
Ngổn ngang bao nỗi chung riêng
Tình ca lính trẻ chung chiêng biển trời
Xin làm muôn hạt mưa rơi
Thấm vào nhau để… tình đời mãi xanh.
Tập thơ này giống như muôn hạt mưa mát lành mà nhà văn Quỳnh Vân trân trọng gửi đến đồng đội và bạn đọc của mình.
Hà Nội, 3.5.2026
PGS-TS. VŨ NHO
- Thơ 1-2-3 Đặng Toán: Cùng nâng niu những dại khờ một thuở
- Truyện ngắn Đào Ngọc Vinh: Nửa sông là chiều
- Truyện ngắn Bùi Thị Như Lan: Mưa giông
- Chùm thơ 1-2-3 Trương Văn: Tiếng gió lao xao nâng mãi cánh diều
- Giao lưu và tiếp biến văn hoá trong văn học Việt Nam sau 1975 – một vài đặc điểm nổi bật

















