Tội phạm Sài Gòn

VHSG- Tôi gặp tên cướp lần đầu ngay khu giếng trời cùng tầng. Đám thanh niên ăn uống hát hò, nhảy nhô nhảy nhếch.

Trước đó vài ngày, một gã trong số đó vào nhà bạn tôi cướp của. Bạn tôi bế con về căn hộ tầng 8 lúc hơn 10 giờ tối. Chốt cửa, đặt con trên sofa ở phòng khách, cô vào phòng ngủ thay đồ rồi pha sữa cho bé. Nghe tiếng “cạch”, cô bước ra, khựng lại. Thanh niên mặc quần đùi, áo may ô đứng giữa nhà, cạnh bé gái bốn tháng tuổi.

Người mẹ nhìn gã gầy nhom trân trối. Tròng đen trong mắt thanh niên đảo một vòng khiêu khích từ đứa bé qua người mẹ, hắn nhào tới túm chiếc ba lô màu đen cạnh em bé lao ra khỏi nhà.

“Cướp, cướp!”, vài giây sau, cô mới kêu được thành tiếng, ôm vội đứa bé chạy ra thang máy, bấm tầng trệt. “Cướp vừa mở cửa vào nhà em”, người mẹ run rẩy nói với hai bảo vệ trực sảnh chung cư. Họ nhấc điện thoại, quay số. Mươi phút sau, hai công an phường có mặt. Họ sục sạo các tầng, thu được chiếc ba lô rỗng trong thang bộ, một thẻ đeo có chữ “bảo vệ”. Chứng minh thư của chị bị thả xuống giếng trời.

Nhiều ngày sau, tôi vẫn ân hận vì đã không ở bên mẹ con cô. Chúng tôi sống trong hai căn hộ cạnh nhau nhưng hôm đó tôi lại đi vắng. Công an phường và bảo vệ sau một hồi tìm kiếm, thông báo rằng họ đã xem lại camera nhưng không thấy đối tượng nào như mô tả ra vào tòa nhà, khuyên bạn tôi đi ngủ.

Rồi anh công an khu vực lại tới nhà, hỏi tới hỏi lui. Cô kể trong ba lô có tiền và đồng hồ, nữ trang hơn 60 triệu đồng, và vừa thấy tên cướp bên nhà hàng xóm. “Khó lắm, lấy cớ gì mà bắt”, công an lắc đầu. Cô xin lại ba lô của con gái, anh bảo phải giữ làm bằng chứng, rồi quay sang tán dóc với cô em cùng nhà bạn.

Vụ cướp mau chóng đi vào hư vô. Anh công an dặn “không được nói cho dân cư biết để tránh hoang mang”. Nhưng nó đã khuấy động cuộc sống của chúng tôi. Bạn thay khóa cửa mới, lắp thêm camera khắp nhà, nhưng vẫn mất ngủ vì luôn cảm giác người lạ có thể vào nhà bất cứ khi nào và đe dọa em bé. Cô không dám ở lại chính căn hộ của mình, bế con về nhà bố mẹ. Tên cướp vẫn lẩn quẩn trong khu. Ngày gặp lại, giữa đám nhậu, gã bình thản nhìn hai chúng tôi đi qua, đôi mắt mỏng, xương hàm nhọn và hình xăm kiểu mặt trời trên bắp tay trái. Vẫn đôi mắt mỏng, kẻ cướp nhìn nạn nhân dửng dưng.

Chúng tôi sống ở quận Tư, nơi trước kia được gọi là đất dữ, “quận hai ngón” của Sài Gòn. Mấy anh công an nói với tôi, sau vụ Năm Cam hơi hớm giang hồ đã hết. Các trùm giang hồ ở đây đã dạt về Nhà bè, quận 8, quận 9 “khởi nghiệp” bằng nhiều nghề khác. Công bằng mà nói, quận Tư giờ đây không đáng sợ như những câu chuyện kể dù chúng tôi vẫn tận mắt chứng kiến và là nạn nhân của vài vụ cướp giật. “Đấy là cướp ở nơi khác tới”, lãnh đạo và công an phường trả lời ở cuộc họp về tình hình an ninh trật tự. Ý ông là chính quyền và công an khu vực chỉ chịu trách nhiệm theo khu vực. Vụ án xảy ra ở đâu, nếu không phải phường mình thì không phải trách nhiệm của mình. Tội phạm quận khác tới, mình không quản hết được là chuyện tất nhiên, bao năm nay vẫn thế. Dân cư ngồi nghe, dưới cái quạt tường quay vù vù, bản báo cáo bay phần phật trên tay anh công an phường, giọng đọc đều đều với nội dung vẫn như năm trước đó, chỉ vài bông mai vàng bằng giấy dán trên tường nhắc nhở rằng đã hết năm.

Ngừng lại lấy hơi, vị tổ trưởng cho biết, “địa bàn phường ta có 11 điểm phức tạp nhưng đã chuyển hóa thành 9 điểm bằng cách gộp hai điểm thành một”. Chị ngồi cạnh tôi giơ tay hỏi rằng tại sao bà con vẫn rất bất an. Mới đây phòng con trai chị ở lầu một bị kẻ trộm đêm trèo vào lấy mất laptop, Ipad và điện thoại, hàng xóm chị đi làm về tới cổng rồi còn bị giật giỏ xách. Anh công an bảo, đầu tiên người dân phải có trách nhiệm tự bảo vệ tải sản của chính mình. Người ra vào quá đông khiến cảnh sát khu vực không thể nắm hết tình hình. “Tin vui là số các vụ trộm đêm và cướp giật không tăng so với năm ngoái”, anh chốt lại.

Vì đâu Sài Gòn nổi danh bởi hào quang bất đắc dĩ do tình hình an ninh trật tự luôn được coi là rất có vấn đề? Cơ chế nào tạo nên một TP HCM nổi tiếng bởi đặc sản cướp giật, các nhóm giang hồ có tổ chức, táo tợn và ngang nhiên lộng hành nhiều năm qua?

Những gì chúng ta được biết, như các lần giải thích của đại diện công an Thành phố, tóm lại gồm: tỷ lệ người nghiện ma túy cao, lượng người nhập cư đổ về đông, nguy cơ tha hóa trong bộ phận thanh niên, cảnh sát nhiều khu vực bị quá tải, tính hợp tác giữa công an các địa bàn chưa cao. Cộng với những gì được tiếp nhận ở các cuộc họp dân phố, những công dân xóm tôi không dám tin rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn. Hàng xóm tôi phát biểu, người quen anh đang ngồi trong sân nghe điện thoại, mấy tên cướp xông vào chặt gần đứt cánh tay để lấy điện thoại. Ở trong nhà của mình mà còn bị cướp thì biết làm gì? Anh ra về với kết luận riêng: “nguyên nhân là do kẻ cướp thiếu tiền”.

Hầu hết các vấn đề của xã hội hiện nay đều bắt rễ từ những nhu cầu cơ bản của người dân: ăn, mặc, ở, sức khỏe, môi trường và điều kiện sống. Chúng ta không thể đạt được tiến bộ kinh tế và thay đổi xã hội nếu không quan tâm đến những vấn đề tưởng như rất riêng tư đó. Với tư cách nhà lãnh đạo tích cực, đã có ai hỏi người dân xem họ muốn gì? Quyền được phát biểu về hòa bình thế giới hay chỉ là một nơi ở đủ an toàn, có chỗ khám chữa bệnh và việc làm, không sợ người lạ vào nhà lúc nửa đêm.

Báo cáo của Công an TP HCM cho biết, từ giữa tháng 12/2019 đến giữa tháng 4/2020, tội phạm xâm phạm sở hữu tài sản gồm cướp, cướp giật, trộm tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra 4.408 vụ, “giảm 831 vụ so với thời gian liền kề”; và chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu phạm pháp hình sự: 79,33%. Thành phố vẫn còn phát sinh nhiều vụ có phương thức thủ đoạn hoạt động manh động, nguy hiểm, gây hậu quả rất nghiêm trọng. Riêng thời điểm dịch Covid-19 lây lan trong cộng đồng và giãn cách xã hội, tội phạm cướp tài sản và trộm cắp xe máy tăng với sự thay đổi về thời gian gây án.

Từ một góc nhìn khác, Ban chỉ đạo 138 TP HCM thống kê, tỷ lệ phạm pháp hình sự quý I năm nay đã tăng so với cùng kỳ 2019: thêm 10% với 1.001 vụ. Nhiều người quan sát thấp thỏm lo lắng. Sự lành mạnh của xã hội phụ thuộc không nhỏ vào hành vi của những người ở nhóm thấp nhất. Những người không còn gì để mất, bần cùng hóa hoặc tha hóa từ người từng lương thiện. Những kẻ nổi loạn, trong một vai trò nào đó, định hình chất lượng sống của số đông còn lại. Nếu không giăng tấm lưới an sinh, công bằng và luật pháp đủ rộng, đoàn tàu sẽ bị trì kéo bởi những kẻ bất mãn.

Trong một tương lai bất định hậu Covid, người dân có quyền chờ đợi một chiến lược đối phó tội phạm giang hồ, cướp giật bằng tinh thần không khoan nhượng, để tin rằng chính quyền thực sự thương dân.

HỒNG PHÚC/VNEX

 

One thought on “Tội phạm Sài Gòn

  1. Nguyễn Hồng Minh says:

    Văn minh là gì?
    Người trẻ hoặc xã hội đôi khi lơ mơ hoặc không ngó ngàng về định nghĩa này. Dở hơi giờ mới hỏi vậy, và tôi nghĩ mình dở hơi thật. Chia sẻ với tác giả bài viết này và cả nội dung của bài viết nữa. Cái xã hội thực tế luôn đi vào văn chương theo một phong cách của nó mà tôi gọi là phong cách văn chương của xã hội. Có lẽ đây là bài báo bởi nó phản ánh một thực tế của xã hội và là cơ sở để hình thành các ngôn ngữ văn chương sau đó.
    Con người đọc như tôi tiếp nhận bài báo hoặc tác phẩm văn chương hỏi có gì khác nhau? Đôi khi không phân biệt được nhưng đúng thực là nó có khác nhau. Ở tác phẩm văn chương thì tác giả và dòng tư tưởng nào đó được đưa ra và giải quyết, ít nhất là như vậy. Còn ở những bài báo là những thông tin, just only thông tin thôi mà việc kiểm chứng, bằng chứng, giải luận, phân tích …vv lại không đưa ra cho người đọc được biết. Người đọc dường như đi trong tăm tối cho dù thông tin đang ở trước mắt mình, nếu phản ứng người đọc sẽ bị mắc bẫy truyền thông, mắc bẫy nội dung bài báo. Còn nếu không phản ứng, không chú ý hoặc cố tình bỏ qua thì người đọc mắc sai phạm với chính mình. Luân thường đạo lý và đạo đức trong con người người đọc bị xúc phạm bởi chính hành vi đọc của người đọc hay là do đặc tính khác nhau của nội dung bài báo so với nội dung của tác phẩm văn học? Tôi vẫn luẩn quẩn trong cái mạng nhện đó. Và tờ trang mạng vanhocsaigon vẫn là một trang báo mạng và vì thế tính chất báo vẫn nổi lên và mang tính chất báo. Vì thế tôi không dễ dàng gì để có thể thỏa mãn hoặc người đọc không dễ ràng gì để thỏa mãn mình nếu mong mỏi ở đó là các tác phẩm văn học. Đương nhiên vẫn có các tác phẩm văn học và đó là nội dung của trang báo và % xác định bởi quy định …vv, người đọc không thể mà chỉ có thể tiếp nhận.
    Quay trở lại với văn minh xã hội là gì? Tôi muốn đề cập tới cách thức vận hành xã hội bởi cách thức ấy nói lên xã hội văn minh tới đâu, và tôi nói tới những con người ở dưới cùng của xã hội, thế nào là dưới cùng, xin lỗi tôi dùng tư sai, không nên dùng từ dưới cùng, mà là những con người chân thật, thật thà, và đạo đức nhất của xã hội…những con người ấy đang được văn minh xã hội vận hành và tác động tới như thế nào? Nếu những con người ấy không khôn ngoan khi bắt gặp các tình huống, nếu cách thức vận hành xã hội chưa văn minh thì chuyện xảy ra như nội dung của bài viết này đã hiện hữu và xảy ra tồn tại ngay ban ngày, ngay cuộc sống yên bình của chúng ta.
    Những con người ấy nói lên sự thật và phản ứng với cái xấu, cái tai hại và rủi ro tới con người, xã hội là không hề sai. Nhưng bằng cách nào, và bằng sự khôn ngoan vẫn là hơn. Và xã hội hình thành hình thức văn minh nào trong việc tiếp nhận, xử lý để giảm thiểu các yếu tố tác động xấu, các điều ác trong xã hội? Những người bắt gặp, kể cả tôi và các bạn sẽ lựa chọn cách nào? Cách nào? Tự đứng ra, hoặc nêu ra ở phường, ở xã, ở làng…có tác dụng không, có tác dụng không? Rồi tâm lý chúng ta bị ức chế, trong khi sự việc chưa và lâu được xử lý, đôi khi chúng ta phản ứng thì lại bị coi là vi phạm vào điều khác, và thế là từ đạo đức, từ bình thường, từ chân thành, thành thật, …sẽ bị lật ngược lại và chúng ta lâm vào tình trạng mất ổn định, và trở thành đối tượng, vừa hết yên bình vừa phải nhận rủi ro từ xã hội, và tôi đánh giá xã hội ấy sẽ thiếu văn minh hơn lúc trước.
    Có đại biểu là dân bầu, có đại diện là hội đồng nhân dân, có đại biểu là đại biểu quốc hội….họ là những đại diện và tiếng nói của người dân, họ phải đứng ra tiếp nhận và lắng nghe, truyền đạt tới các cấp nhằm xử lý vấn đề của người dân. Văn minh xã hội đã hình thành như thế nhưng tiếc thay việc thực thi còn gặp nhiều gian nan. Làm sao đẩy mạnh, phát huy và phát huy hết trách nhiệm và vai trò của người đại diện cho dân, nỗ lực và năng động…họ phải là người nắm bắt, tiếp nhận những phản ánh này của người dân, và sau đó công việc của họ là truyền tin tới các cấp lãnh đạo, các hệ thống vận hành của xã hội và thực thi giải quyết mang tới cái đẹp cho xã hội, xóa bỏ điều ác, điều xấu, những hiện tượng xấu, ổn định lòng dân, xóa đi nỗi lo sợ, bất an, mang tới niềm tin…vv, họ có chuyên môn, họ có năng lực và sự quan tâm, và họ được dân bầu lên, tại sao họ không thực hiện việc này? Tại sao họ không làm xã hội văn minh lên bằng cách thức đã xác định sự văn minh của xã hội?
    Hòa Phong.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *