Hoài Vũ & những bài thơ phổ nhạc nổi tiếng

VHSG- Thật hiếm tác giả có thơ phổ nhạc được lan toả rộng như nhà thơ Hoài Vũ. Từ thời chiến tranh, bài thơ Vàm Cỏ Đông của ông viết từ chiến trường Nam Bộ đã được nhạc sĩ Trương Quang Lục ở ngoài Bắc phổ nhạc nhanh chóng  phổ biến mọi nơi. Cũng với dòng sông lịch sử này Hoài Vũ còn có bài thơ Gửi miền hạ được nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc thành bài hát Anh ở đầu sông, em cuối sông quen thuộc. Trong khi đó nhạc sĩ Thuận Yến có hai tình khúc phổ thơ Hoài Vũ nổi tiếng là Đi trong hương tràmChia tay hoàng hôn (tên bài thơ là Hoàng hôn lặng lẽ). Đó là bốn bài thơ phổ nhạc tiêu biểu nhất của nhà thơ Hoài Vũ trong số khá nhiều bài thơ khác của ông được các nhạc sĩ đồng cảm chắp  cánh. Vậy mà chẳng hiểu sao mọi phần thưởng giá trị lại tránh né nhà thơ tài hoa chịu nhiều thiệt thòi oan khuất này. May ở tuổi 84 ông vẫn còn mạnh khoẻ, minh mẫn và được nhiều bạn văn các thế hệ sau yêu quý. (VHSG)

Nhà thơ Hoài Vũ – Ảnh: P. Hoàng

VÀM CỎ ĐÔNG

 

Ở tận sông Hồng, em có biết

Quê hương anh cũng có dòng sông

Anh mãi gọi với lòng tha thiết:

Vàm Cỏ Đông! Ơi Vàm Cỏ Đông!

 

Đây con sông xuôi dòng nước chảy

Bốn mùa soi từng mảnh mây trời

Từng ngọn dừa gió đưa phe phẩy

Bóng lồng trên sóng nước chơi vơi

 

Đây con sông như dòng sữa mẹ

Nước về xanh ruộng lúa, vườn cây

Và ăm ắp như lòng người mẹ

Chở tình thương trang trải đêm ngày

 

Đây con sông như dòng lịch sử

Sáng ngời tên từ thuở cha ông

Đã bao phen đoàn quân cảm tử

Vùi đáy sông xác giặc tanh nồng

 

Ơi Vàm Cỏ Đông! Ơi con sông

Nước xanh biêng biếc chẳng thay dòng

Đuổi Pháp đi rồi, nay đuổi Mỹ

Giặc đi đời giặc, sông càng trong

 

Có thể nào quên những đêm thâu

Thức với sao đêm, anh đánh tàu

Má đem cơm nóng ra công sự

Nghe tàu Mỹ rú, giục “ăn mau”

 

Có thể nào quên cô gái thơ

Bơi xuồng thoăn thoắt dưới trăng mờ

Đưa đoàn “Giải phóng” qua sông sớm

Bên sông, bót giặc đứng sờ sờ

 

Có thể nào quên những con người

Tóc còn xanh lắm, tuổi đôi mươi

Dám đổi thân mình lấy tàu giặc

Nụ cười khi chết hãy còn tươi

 

Vàm Cỏ Đông đây, ta quyết giữ

Từng chiếc xuồng, tấm lưới, cây dầm

Từng con người làm nên lịch sử

Và dòng sông trong mát quanh năm

 

Vàm Cỏ Đông đây, ta quyết giữ

Từng mái nhà nép dưới rặng dừa

Từng thửa ruộng ngời đen màu mỡ

Từng mối tình hò hẹn sớm trưa…

 

Ở tận sông Hồng, em có biết

Quê hương anh cũng có dòng sông

Anh mãi gọi với lòng tha thiết

Vàm Cỏ Đông! Ơi Vàm Cỏ Đông!

 

GỬI MIỀN HẠ

 

Anh ở đầu sông em cuối sông

Uống chung dòng nước Vàm Cỏ Đông

Thương nhau đã chin ba mùa lúa

Chưa ngày gặp lại, nhớ mênh mông!

 

Ôi bát ngát chân trời miền hạ

Tím tình yêu, tím cả ước mong

Gió nhớ thương ai mà lay bờ lá

Để bìm bịp kêu con nước lớn ròng…

 

Năm xưa đứng gác Vàm Nhựt Tảo

Tân Trụ đang mùa gạo ngát hương

Em đến trao anh nắm cơm thơm thảo

Cơm trắng mà em… má ửng hường!

 

Hạnh phúc đến xanh như màu lá

Và nồng thơm mùi thơm của rạ

Đêm xôn xao, sao gắn đầy trời

Tình anh là Vàm Cỏ, em ơi!

 

Từ buổi có em, anh thêm yêu đất

Quí gạo Nàng Thơm, thương cá bống kèo

Một tiếng ầu ơ cũng đầm nước mắt:

“Anh đi rồi, miền hạ nhớ mang theo…”

 

Ơi miền hạ, đêm nào chẳng nhớ

Chẳng ở buồng tim như một mũi kim

Xích xe Mỹ cày lên phố chợ

Sân nhà ai đổ nát, im lìm…

 

Cây bần hò hẹn không còn bóng

Cầu ao em gội đổ chơ vơ

Đêm đêm nghe rì rầm tiếng sóng

Như thầm kêu du kích ven bờ.

 

Ăn hạt gạo quê nhà em gởi

Biết mấy yêu thương, mấy nghĩa tình

Anh hiểu giữa bom rền, pháo dội

Em dám bỏ mình cho cây lúa hồi sinh

 

Cầm lên tay chiếu này em dệt

(Giữa trận càn vẫn dệt phượng loan!)

Em ơi em, mùa đông sẽ hết

Bởi tình em đã thắng cơ hàn!

 

Ơi miền hạ, đêm nào chẳng rõ

Tiếng của người rền động không trung

Hồn Trung Trực cũng thành thuốc nổ

Trên vành đai Nhựt Tảo oai hung.

 

Đất quê ta xanh xanh triền lá

Giặc nhảy vào, lá hoá rừng chông

Nước quê ta dập dềnh tôm cá

Giặc lội vào, nước dựng thành đồng

 

Ngày em đi cấy, đêm đi kích

Một nắng hai sương, má rám hồng

Chẳng được cùng em vào chiến dịch

Nghĩ dạo này… thêm nhớ mênh mông.

 

Em bảo có về, về sớm sớm

Tân Trụ độ rày lúa ngát hương

Ôi miền hạ, vàng thơm mùa cốm

Nhớ chày ai… đêm mộng lên đường

 

Anh ở đầu sông, em cuối sông

Uống chung dòng nước Vàm Cỏ Đông

Thương nhau, ta hẹn trong mùa tới

Anh đón em về, thoả chờ mong!

ĐI TRONG HƯƠNG TRÀM

 

Em gửi gì trong gió trong mây

Ðể sáng nay lên Vàm Cỏ Tây

Hoa tràm e ấp trong vòm lá

Mà khắp nơi mây hương toả bay!

 

Dù đi đâu dù xa cách bao lâu

Dù gió mây kia đổi hướng thay mầu

Dù trái tim em không trao anh nữa

Một thoáng hương tràm cho ta bên nhau

 

Gió Tháp Mười đã thổi, thổi rất sâu

Có nỗi thương đau có niềm hy vọng

Bầu trời thì cao, cánh đồng thì rộng

Hương tràm bên anh, mà em đi đâu?

 

Dù đi đâu và xa cách bao lâu

Anh vẫn có bóng em giữa bóng tràm bát ngát

Anh vẫn thấy mắt em trên lá tràm xanh mát

Anh vẫn nghe tình em trong hương tràm xôn xao…

1-1983

 

HOÀNG HÔN LẶNG LẼ

 

Anh phải về thôi, xa em thôi!

Ngoài kia phiên chợ vãn lâu rồi

Giọt nắng cuối ngày rơi xuống tóc

Mà lời từ biệt chẳng lên môi

 

Anh phải về thôi, xa em thôi!

Xa vườn xưa, đôi chiền chiện tha mồi

Hoa khế rụng tím ngầm hầm bí mật

Ðể mãi lòng ta xao xuyến bồi hồi….

 

Anh như cơn gió bay khắp chốn

Ðể lại mình em với ruộng, với vườn

Mồ hôi đổ giữa ngày mùa bận rộn

Nước mắt trào lạnh buốt những đêm sương!

 

Xa em, anh như tia nắng đi trên cát

Thèm một dòng sông, những cánh đồng…

Xa em, anh như người hát sau đêm hát

Chỉ thấy gió vật vờ qua những tấm phông

 

Anh đi em nhé! Lòng nhủ khẽ

Hoàng hôn cũng về, dịu êm và lặng lẽ

Một tiếng còi tầu vọng lại phía sông xa

Như muốn nhắc thầm anh: Cơn bão sắp đi qua…

9.1989

HOÀI VŨ

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *